आक्रमण नरोकिँदासम्म आणविक वार्ता नगर्ने इरानको घोषणा

काठमाडौँ, ७ असार । इरानले आफूमाथि आक्रमण भइरहुन्जेल आफ्नो आणविक कार्यक्रमबारे कुनै पनि वार्ता पुनः सुरु नगर्ने बताएको छ। इजरायली रक्षामन्त्रीले इस्लामिक गणतन्त्रसँग “लामो समयसम्म चल्ने” द्वन्द्वको चेतावनी दिएको केही घण्टापछि इरानको यस्तो भनाइ आएको हो।

इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले जेनेभामा युरोपेली कूटनीतिज्ञहरूसँग भेट गरेका थिए। ती कूटनीतिज्ञहरूले इरानलाई आफ्नो आणविक कार्यक्रमबारे अमेरिकासँग कूटनीतिक प्रयास पुनः सुरु गर्न आग्रह गरेका थिए।

यसैबीच, उनका इजरायली समकक्षी एयाल जमीरले एक भिडियो सन्देशमा आफ्नो देश “लामो अभियान” का लागि तयार रहनुपर्ने र “आगामी दिनहरू कठिन हुने” चेतावनी दिएका छन्।

इरानले मध्य इजरायलतर्फ क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेपछि इजरायली सेनाले इरानी क्षेप्यास्त्र भण्डारण र प्रक्षेपण पूर्वाधारहरूमाथि नयाँ चरणको हमला घोषणा गरेसँगै रातभरि लडाइँ चर्किएको थियो।

इजरायली सहर तेल अविव नजिकै विस्फोटको आवाज सुनिएको थियो। खसेको छर्राका कारण मध्य इजरायलको एउटा भवनमा आगलागी भएको खबर छ।

अराघचीले इजरायलको “आक्रामकता रोकिएपछि” मात्र इरान कूटनीतिबारे विचार गर्न तयार रहेको बताए। उनले इरानको आणविक कार्यक्रम शान्तिपूर्ण रहेको र इजरायलको आक्रमणले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लङ्घन गरेकोमा जोड दिए। उनले थपे, “इरानले ‘आत्मरक्षाको आफ्नो वैधानिक अधिकार’ प्रयोग गरिरहनेछ।”

“म यो स्पष्ट पार्न चाहन्छु कि इरानको रक्षा क्षमतामा कुनै सम्झौता हुन सक्दैन,” उनले भने।

संयुक्त राष्ट्रसंघका लागि इजरायली राजदूतले इरानमाथि “नरसंहारको एजेन्डा” भएको र निरन्तर खतरा पैदा गरिरहेको आरोप लगाउँदै आणविक केन्द्रहरू “नष्ट” नगरिएसम्म इजरायलले आक्रमण नरोक्ने बताए।

अमेरिकी राष्ट्रपतिको चेतावनी

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सम्भावित अमेरिकी हवाई हमलाबाट बच्न इरानसँग “बढीमा” दुई हप्ताको समय रहेको बताएका छन्, जसले उनले बिहीबार तोकेको १४ दिने समयसीमा अगावै निर्णय लिन सक्ने सङ्केत गर्दछ।

“म उनीहरूलाई केही समय दिइरहेको छु, र म भन्छु कि दुई हप्ता अधिकतम समय हो,” ट्रम्पले पत्रकारहरूलाई भने। यसको उद्देश्य “मानिसहरू होसमा आउँछन् कि आउँदैनन्” भनेर हेर्नु रहेको उनले बताए।

अमेरिकी राष्ट्रपतिले अराघची र बेलायत, फ्रान्स, जर्मनी तथा युरोपेली संघका विदेशमन्त्रीहरूबीचको वार्तालाई पनि बेवास्ता गरे। “इरान युरोपसँग कुरा गर्न चाहँदैन,” ट्रम्पले भने, “उनीहरू हामीसँग कुरा गर्न चाहन्छन्। युरोपले यसमा मद्दत गर्न सक्ने छैन।”

युरोपेली देशहरूको प्रयास

बेलायतका विदेश सचिव डेभिड लामीले “खतरनाक र अत्यन्त गम्भीर” रहेको मध्यपूर्वको सङ्कट समाधान गर्न अमेरिकासँग “थोरै समय” रहेको बताए।

फ्रान्सेली विदेशमन्त्री जीन-नोएल बारोटले मन्त्रीहरूले इरानी मन्त्रीलाई “आक्रमण रोकिन नपर्खिई अमेरिकासहित सबै पक्षसँग वार्तामा बस्न विचार गर्न” निम्तो दिएको बताए। बारोटले “सैन्य माध्यमबाट इरानको आणविक समस्याको कुनै निश्चित समाधान” हुन नसक्ने र इरानमा “सत्ता परिवर्तन गराउन खोज्नु खतरनाक” हुने चेतावनी दिए।

द्वन्द्व र हताहती

शुक्रबार इरानले गरेको नयाँ आक्रमणबाट इजरायल फेरि प्रभावित भएको छ। इजरायली सेनाले हाइफालाई लक्षित गरी २० वटा क्षेप्यास्त्र प्रहार भएको जनाएको छ। एक इजरायली महिलाको हृदयघातका कारण मृत्यु भएपछि द्वन्द्व सुरु भएयता इजरायलमा मर्नेको संख्या २५ पुगेको छ।

इजरायल डिफेन्स फोर्सेस (IDF) ले पश्चिमी इरानमा रहेको ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र भण्डारण र प्रक्षेपण स्थलहरूमा आक्रमण गरेको बताएको छ। गत हप्तादेखि इजरायली हवाई हमलाले इरानी सैन्य सुविधाहरू र हतियारहरू नष्ट गर्नुका साथै वरिष्ठ सैन्य कमाण्डर र आणविक वैज्ञानिकहरूको हत्या गरेको छ।

इरानको स्वास्थ्य मन्त्रालयले आइतबार कम्तिमा २२४ जना मारिएको बताएको छ, जबकि एक मानवअधिकार समूहले बिहीबारसम्म अनौपचारिक मृत्यु हुनेको संख्या ६३९ पुगेको जनाएको छ। हवाई हमलाको जवाफमा इरानले इजरायलमाथि सयौँ ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको छ।