निर्वाचन खर्च पारदर्शी बनाउन राष्ट्र बैंकको कडा निर्देशन : उम्मेदवार र दलका लागि छुट्टै बैंक खाता खोल्नुपर्ने

काठमाडौँ, १३ माघ । नेपाल राष्ट्र बैंकले आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनलाई लक्षित गरी सबै बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई उम्मेदवार र राजनीतिक दलका लागि छुट्टै निर्वाचन बैंक खाता खोल्ने व्यवस्था मिलाउन निर्देशन दिएको छ। निर्वाचन आयोगको आग्रहमा केन्द्रीय बैंकले आइतबार यस्तो परिपत्र जारी गरेको हो।

निर्वाचन खर्चलाई व्यवस्थित, पारदर्शी र बैंकिङ प्रणालीभित्र ल्याउनका लागि आयोगले गरेको सिफारिसका आधारमा राष्ट्र बैंकले बैंकहरूलाई यस्तो निर्देशन दिएको हो।

यस्तो छ खाता खोल्ने प्रक्रिया र प्रावधान:
१. सिफारिस अनिवार्य: निर्वाचन आयोग मातहतका प्रदेश निर्वाचन कार्यालय तथा जिल्ला निर्वाचन कार्यालयको सिफारिसका आधारमा मात्रै यस्ता खाताहरू खोलिनेछन्।
२. को-को हुन् सहभागी? राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुसार प्रत्येक राजनीतिक दल, ती दलबाट प्रतिनिधित्व गर्ने समानुपातिक एवं प्रत्यक्ष (पहिलो हुने निर्वाचित हुने) तर्फका उम्मेदवार र स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूले अनिवार्य रूपमा छुट्टै बैंक खाता सञ्चालन गर्नुपर्नेछ।
३. खाताको अवधि: यी खाताहरू निर्वाचन आयोगले बन्द गर्न निर्देशन नदिउन्जेलसम्म वा निर्वाचनको अन्तिम खर्च विवरण नबुझाएसम्म सञ्चालनमा रहनेछन्।

पारदर्शितामा जोड
केन्द्रीय बैंकले जारी गरेको सूचनामा निर्वाचन अभियानका क्रममा हुने सबै प्रकारका आर्थिक आम्दानी र खर्चको कारोबार यही खातामार्फत नेपाली मुद्रामा गर्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ। निर्वाचन आचारसंहिता अनुसार २५ हजार रुपैयाँभन्दा बढीको आर्थिक सहयोग बैंक खातामार्फत नै लिनुपर्ने र खर्चको विवरण बुझाउन सहज होस् भन्ने उद्देश्यले यो कदम चालिएको हो।

यस व्यवस्थाले निर्वाचनमा हुने अपारदर्शी खर्चलाई नियन्त्रण गर्न र चुनावी आर्थिक गतिविधिलाई कानुनी दायरामा ल्याउन मद्दत पुग्ने विश्वास गरिएको छ। बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले यस्ता खाता खोल्ने प्रक्रियालाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाउनुपर्ने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।