बनेपाको ऐतिहासिक चण्डेश्वरी जात्रा सम्पन्न: हजारौँ भक्तजनको सहभागिता

काभ्रेपलाञ्चोक, २१ वैशाख । काभ्रेपलाञ्चोकको बनेपा नगरमा हजारौँ वर्षदेखि मनाइँदै आएको ऐतिहासिक एवं सांस्कृतिक चण्डेश्वरी भगवती जात्रा आइतबार साँझ हर्षोल्लासका साथ सम्पन्न भएको छ। वैशाख शुक्ल पूर्णिमाको अवसरमा सुरु भएको तीन दिने यो जात्रा बनेपालीहरूका लागि महान् चाडका रूपमा रहँदै आएको छ।

करिब दुई हजार ५०० वर्षअघिदेखि निरन्तर चल्दै आएको यो जात्रामा चण्डेश्वरी देवीलाई विशेष रथ (खट) मा राखी सहर परिक्रमा गराइन्छ। शनिबार बनेपाको पुरानो बजारमा रथारोहण गराइएकी देवीलाई आइतबार साँझ पुनः मन्दिरमै फर्काइएपछि जात्रा विधिवत् रूपमा समापन भएको हो। विशेषगरी नेवार समुदायले मनाउने यो जात्रा हेर्न काभ्रेका विभिन्न स्थानका साथै काठमाडौँ उपत्यकाबाट समेत हजारौँको सङ्ख्यामा भक्तजनहरू बनेपा पुगेका थिए।

पहिलो दिन: बिहीबार हनुमान ढोकाबाट ल्याइएको सरकारी तरबार (खड्ग) सँगै चण्डेश्वरी मन्दिरका पिगं देवताहरूलाई १२ वटा बोका बलि दिएर ‘सरकारी पूजा’ गरिएसँगै जात्राको औपचारिक सुरुवात भएको थियो।
दोस्रो दिन: शुक्रबार बिहान सबेरै हजारौँ भक्तजनको सहभागितामा ‘मत पूजा’ (चिराग यात्रा) गरियो। सोही दिन बनेपाको तीनधाराबाट पाङ्ग्रा नभएको विशेष रथलाई स्थानीय युवाहरूले ‘ल्हाका पालुं हाः’ भन्दै बोकेर मन्दिर पुर्‍याएका थिए।

तेस्रो दिन: शनिबार देवी चण्डेश्वरीलाई रथारोहण गराई नगर परिक्रमा गराइयो। यस क्रममा स्थानीयले आफ्ना झ्यालबाटै देवीलाई प्रसाद चढाएका थिए।

आइतबार साँझ लायकुबाट वकुटोल हुँदै सानो खटमा राखेर देवीको मूर्तिलाई पुनः मन्दिर पुर्‍याइयो। त्यसअघि ‘कलन्दान’ अर्थात् बलि दिएका बोकाको मासु प्रसादका रूपमा फ्याँक्ने र ग्रहण गर्ने विशेष विधि गरिएको थियो। जात्रा अवधिभर बनेपाका गल्ली–गल्लीमा भजन–कीर्तन र नेवारी भोजको रौनक छाएको थियो।

शक्तिकी अधिष्ठात्री देवी मानिने चण्डेश्वरीसँग ‘मागेको कुरा पुग्ने’ जनविश्वास रहेको छ। बनेपाका मानन्धर, भोछिभोया, राजवाहकलगायतका सबै नेवार समुदायको यस जात्रासँग प्रत्यक्ष र ऐतिहासिक सम्बन्ध रहेको छ। जात्राको महत्वलाई दृष्टिगत गर्दै बनेपा नगरपालिकाले नगरभर सार्वजनिक बिदासमेत दिएको थियो।