इरानका नोबेल पुरस्कार विजेता मोहम्मदी उपचारपछि घर फिर्ता

सन् २०२३ को पुरस्कार विजेता मोहम्म्दी मुटुसम्बन्धी रोगबाट पीडित भएकोले उहाँले घरमा आराम गर्नुपर्ने चिकित्सकले सुझाब दिएका छन् । सबैभन्दा पछिल्लो पटक डिसेम्बरमा भएको गिरफ्तारीपछि उहाँको स्वास्थ्यमा निकै समस्या देखिएको बताइएको छ। मोहम्मदीको फाउन्डेसनले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “मोहम्मदीलाई १८ दिनसम्म जेलमा र तेहरानस्थित एक अस्पतालमा अर्को १८ दिन उपचारपछि आइतबार घर ल्याइएको छ ।” अस्पतालमा गरिएको परीक्षणले मुटु र रक्तचापको समस्या ‘लामो, गम्भीर मनोवैज्ञानिक दबाब, दीर्घकालीन चिन्ता र तीव्र वातावरणीय तनाव’ सँग सम्बन्धित रहेको पुष्टि गरेको छ।

उहाँको स्वास्थ्यलाभका लागि कारागारको पर्खालबाहिर कडा चिकित्सा निगरानीको माग गरिएको छोरी कियाना रहमानीले जानकारी गराउनुभयो । रहमानीले भन्नुभयो, “उहाँलाई हिरासतमा फर्काउनु मृत्युदण्डको सजाय दिनु बराबर हो।” “हामीले यो सुनिश्चित गर्नुपर्दछ कि उहाँ अब स्वतन्त्र रहनुहोस् र उहाँमाथि लागेका सबै आधारहीन आरोपहरू स्थायी रूपमा हटाइयोस् र उत्पीडन अन्त्य होस्,” छोरी रहमानीले भन्नुभयो । रहमानी उहाँका जुम्ल्याहा भाइ अलीसँग पेरिसमा बस्नुहुन्छ र उनीहरूले एक दशकभन्दा बढी समयदेखि आफ्नी आमालाई देख्नुभएको छैन ।

मोहम्मदीलाई मे १० मा जमानतमा रिहा गरिएको थियो र उहाँलाई उपचारका लागि तेहरान सारिएको थियो । उहाँका समर्थकहरूले उहाँलाई दुई पटकसम्म हृदयघात भएको दावी गर्दै मोहम्मदीको जेलमा नै मृत्यु हुने खतरा बढेको भन्दै आवाज उठाएपछि उहाँलाई स्वास्थ्यको कारण देखाउँदै रिहा गरिएको थियो ।

उहाँको कानुनी टोलीले मोहम्मदीलाई सुरक्षासँग सम्बन्धित विभिन्न आरोपहरूमा सञ्चित सजाय भोग्न अझै १८ वर्ष बाँकी रहेको बताएको छ। “इरान र संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायलबीचको युद्धका कारण उहाँको स्वास्थ्य अवस्था प्रभावित भएको छ,” मोहम्मदीका समर्थक र कानुनी टोलीले दावी गरेको छ, “उहाँलाई राखिएको जेल नजिकै कम्तिमा तीन हवाई आक्रमणहरू भएका थिए ।” आफ्नो सक्रियताका लागि विगत दुई दशकको अधिकांश समय जेलभित्र र बाहिर बिताएकी ५४ वर्षीया मोहम्मदीलाई हालै डिसेम्बरमा एक वकिलको अन्त्येष्टिमा इस्लामिक गणतन्त्रको निन्दा गरेपछि पक्राउ गरिएको थियो।

उहाँले इरानी कुर्द महिला महसा अमिनीको हिरासतमा भएको मृत्युपछि सन् २०२२ र सन् २०२३ को विरोध प्रदर्शनलाई कडा समर्थन गर्नुभएको थियो तर यस वर्ष जनवरीमा सुरु भएको प्रमुख प्रदर्शनअघि उहाँलाई पक्राउ गरिएको थियो। अधिकारवादी समूहहरूले जनवरीमा भएको विरोध प्रदर्शन र इस्लामिक गणतन्त्र विरुद्ध अमेरिका–इजरायल युद्धमा दशौँ हजार मानिसहरू पक्राउ परेका छन् भने अधिकारवादी समूहहरूले राजनीतिक बन्दीको रूपमा हेरेका दोषीहरूलाई मृत्युदण्ड दिने क्रम इरानले बढाएको छ ।