इरान–इजरायल द्वन्द्वको बाछिटा: युएईको ‘सुरक्षित व्यापारिक केन्द्र’ को छवि संकटमा

दुबई (एजेन्सी), ५ जेष्ठ । लामो समयदेखि मध्यपूर्वमा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र लगानीका लागि ‘सुरक्षित स्वर्ग’ (Safe Haven) का रूपमा चिनिँदै आएको संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) को अर्थतन्त्रमा इरान–इजरायल युद्धले गम्भीर चुनौती थपिदिएको छ। क्षेत्रीय तनावका कारण युएईले आफ्नो पुरानो साख जोगाउन संघर्ष गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ।

निर्यातमा भारी गिरावट र सुरक्षा चुनौती
युद्धको प्रत्यक्ष असर युएईको उर्जा क्षेत्रमा देखिएको छ। इरानसँगको तनावका कारण रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिने होर्मुज जलडमरूमध्य (Strait of Hormuz) मा अवरोध उत्पन्न हुँदा युएईको तेल तथा प्राकृतिक ग्यास निर्यातमा ५० प्रतिशतभन्दा बढीले गिरावट आएको छ।

यसका साथै, युएईको आकाशमा देखिएका मिसाइल र ड्रोन आक्रमणका घटनाले सुरक्षा संवेदनशीलता बढाएको छ। हालै मात्र ‘बाराका आणविक ऊर्जा केन्द्र’ मा भएको ड्रोन आक्रमणले युएई अब युद्धबाट अछुतो नरहेको पुष्टि गरेको छ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्ताहरू माझ चिन्ता बढाएको छ।

पर्यटन र लगानीमा संकुचन
व्यापारिक सम्मेलन, पर्यटन र प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी युएईको अर्थतन्त्रका मेरुदण्ड हुन्। तर, क्षेत्रीय अस्थिरताका कारण यी क्षेत्रहरू पनि प्रभावित भएका छन्। यद्यपि, युएईसँग रहेको विशाल वित्तीय सञ्चितिका (Financial Reserves) कारण अहिलेसम्म ठूलो स्तरमा रोजगारी कटौती वा व्यवसाय पलायनको स्थिति भने आइसकेको छैन।

नयाँ रणनीति र वैकल्पिक बाटो
बढ्दो जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै युएईले केही रणनीतिक कदमहरू चाल्न सुरु गरेको छ। तेल आपूर्तिलाई निरन्तरता दिन नयाँ पाइपलाइन निर्माणको योजना अघि सारिएको छ। त्यस्तै, आफ्नो तेल उत्पादन क्षमता स्वतन्त्र रूपमा बढाउन युएईले तेल उत्पादक राष्ट्रहरूको समूह (OPEC+) बाट अलग हुने निर्णयसमेत गरेको बताइएको छ।

विज्ञहरूको चिन्ता
आर्थिक मामिलाका विशेषज्ञहरूका अनुसार यदि यो द्वन्द्व लामो समयसम्म लम्बिएमा युएईले दशकौँ लगाएर बनाएको ‘स्थिर र सुरक्षित व्यापारिक केन्द्र’ को छवि धूमिल हुन सक्छ। इरान र इजरायलबीचको यो शक्ति संघर्षले समग्र मध्यपूर्वको अर्थतन्त्रलाई नै अनिश्चिततातर्फ धकेलेको छ, जसको प्रत्यक्ष मारमा युएईजस्ता व्यापारिक हबहरू परिरहेका छन्।