रूसी तेल सकिएपछि क्युबामा चरम ऊर्जा संकट: दैनिक २२ घण्टासम्म लोडसेडिङ, जनजीवन अस्तव्यस्त

हाभाना, ५ जेष्ठ । क्युबामा जारी ऊर्जा संकट झन् भयावह बन्ने भएको छ। रूसले सहयोगस्वरूप पठाएको तेलको मौज्दात सकिएपछि टापु राष्ट्र क्युबा चरम अन्धकारतर्फ धकेलिएको त्यहाँका ऊर्जा मन्त्रीले चेतावनी दिएका छन्।

बुधबार राति सरकारी टेलिभिजनमा विशेष सम्बोधन गर्दै ऊर्जा तथा खानी मन्त्री भिसेन्टे डी ला ओ लेभीले देशको ऊर्जा अवस्था ‘अत्यन्तै तनावपूर्ण’ रहेको बताए। मार्चको अन्त्यमा रूसले दान दिएको तेल मे महिनाको सुरुवातमै सकिएको र अहिले देशमा डिजेलको मौज्दात शून्य जस्तै रहेको उनले जानकारी दिए।

दैनिक २२ घण्टासम्म लोडसेडिङ
मन्त्री लेभीका अनुसार राजधानी हाभाना लगायतका क्षेत्रमा अहिले दैनिक २० देखि २२ घण्टासम्म लोडसेडिङ भइरहेको छ। प्रचण्ड गर्मीको समयमा बिजुली नहुँदा सर्वसाधारणको जनजीवन कष्टकर बनेको छ। धेरैजसो नागरिकले मोबाइल फोन र इलेक्ट्रिक स्कुटर समेत चार्ज गर्न नपाएको गुनासो गरेका छन्। बिजुली आउने छोटो समयमा घरायसी काम भ्याउन मानिसहरू मध्यरातमा उठेर खाना पकाउने र लुगा धुने गरिरहेका छन्।

बढ्दो लोडसेडिङको विरोधमा क्युबाली नागरिकहरू सडकमा उत्रिन थालेका छन्। रातिको समयमा थाल र भाँडाकुँडा ठटाएर  सरकारविरुद्ध प्रदर्शन भइरहेका खबरहरू प्राप्त भएका छन्।

अमेरिकी नाकाबन्दी र कूटनीतिक खिचातानी
क्युबाले विगत चार महिनादेखि अमेरिकी नाकाबन्दीका कारण तेल आयात गर्न नसकेको बताएको छ। ट्रम्प प्रशासनले क्युबाली सरकारलाई अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि खतरा भन्दै कडा आर्थिक प्रतिबन्ध लगाएको छ। ट्रम्पले क्युबाली सरकार पतनको सँघारमा रहेको दाबी गर्दै सैन्य हस्तक्षेपको विकल्प समेत खुला रहेको बताएका छन्।

यसैबीच, अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले क्युबालाई १० करोड डलर सहायताको प्रस्ताव गरेको छ। तर, यो सहायता पाउन क्युबाले आफ्नो कम्युनिष्ट प्रणालीमा ‘महत्वपूर्ण सुधार’ गर्नुपर्ने सर्त अमेरिकाले राखेको छ।

क्युबाको प्रतिक्रिया: “नाकाबन्दी हटाउनु नै मुख्य समाधान”
अमेरिकी प्रस्तावप्रति प्रतिक्रिया दिँदै क्युबाली राष्ट्रपति मिगेल डियाज-कानेलले सहायता लिन कुनै अवरोध नरहेको बताएका छन्। तर, उनले संकट समाधानको सजिलो उपाय सहायताभन्दा पनि ‘नाकाबन्दी हटाउनु’ रहेको स्पष्ट पारेका छन्। “नाकाबन्दी खुकुलो बनाउने हो भने यो क्षति निकै छिटो र सजिलै कम गर्न सकिन्छ,” उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्।

क्युबाले अहिले चीनले सहयोग गरेका सौर्य प्यानलहरूबाट केही मात्रामा बिजुली उत्पादन गरिरहेको छ। तर, उत्पादित बिजुली सञ्चय गर्ने महँगो ब्याट्री नहुँदा रातिको समयमा र बादल लागेको बेला सौर्य ऊर्जा प्रभावकारी हुन सकेको छैन।

अमेरिकी दबाब र आन्तरिक ऊर्जा संकटका बीच क्युबाली सरकारले आफ्नो राजनीतिक अडान नछोड्ने र सैन्य हस्तक्षेप भए प्रतिकार गर्ने चेतावनी दिएको छ। सस्तो श्रम र वैदेशिक सहयोगमा टिकेको क्युबाली अर्थतन्त्र अहिले इतिहासकै कठिन मोडमा पुगेको देखिन्छ।