बेलायतमा जलवायु सङ्कट गहिरिँदै: अनुकूलन र पूर्वाधारका लागि वार्षिक ११ अर्ब पाउन्ड लगानी आवश्यक
एजेन्सी, ७ जेठ । हालैका वर्षहरूमा जलवायु परिवर्तनका कारण बेलायतमा प्राकृतिक विपत्तिको जोखिम निकै तीव्र बनेको छ । इतिहासकै उच्च तापक्रम, विनाशकारी बाढी र लामो समयको खडेरीले देशको जनजीवन प्रभावित बन्दै गएपछि विज्ञहरूले यसलाई ‘नयाँ सामान्य’ (New Normal) को संज्ञा दिएका छन् ।
सन् १८८४ देखि तापक्रमको अभिलेख राख्न सुरु गरिएयता बेलायतका सबैभन्दा तातो पाँच वर्षमध्ये पछिल्ला चार वर्षहरू परेका छन् । वैज्ञानिकहरूका अनुसार अहिलेसम्मकै बढी गर्मी भएका १० वटा वर्षहरू सबै पछिल्ला दुई दशकभित्रका मात्र रहेका छन् । यसले जलवायु परिवर्तनको गति सोचेभन्दा तीव्र रूपमा अघि बढिरहेको पुष्ट्याइँ गरेको छ ।
बेलायत सरकारलाई नीतिगत सुझाव दिने ‘जलवायु परिवर्तन समिति’ले आफ्नो चौथो प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै अब तापक्रम वृद्धि नियन्त्रणका प्रयासहरू मात्र पर्याप्त नहुने जनाएको छ । समितिले जलवायु परिवर्तनका प्रत्यक्ष असरहरूको सामना गर्न ‘अनुकूलन’ (Adaptation) र पूर्वतयारीलाई उच्च प्राथमिकता दिन सरकारलाई आग्रह गरेको छ ।
समितिले कामदारहरूको स्वास्थ्य सुरक्षाका लागि कार्यस्थलमा अधिकतम तापक्रमको सीमा निर्धारण गर्न कानुनी व्यवस्थाको माग गरेको छ । स्पेनमा कार्यालयभित्रको तापक्रम २७ डिग्री सेल्सियसभन्दा बढी हुन नपाउने कानुनी प्रावधान रहेको उदाहरण दिँदै बेलायतमा पनि यस्तै व्यवस्थाको खाँचो औँल्याइएको छ ।
प्रतिवेदनका अनुसार जलवायु सङ्कटसँग जुध्न बाढी नियन्त्रणका लागि तटबन्ध, खानेपानी अभाव रोक्न नयाँ जलाशय निर्माण र घर तथा कार्यालयहरूमा अत्याधुनिक ताप नियन्त्रण प्रणाली जडान गर्नुपर्ने देखिन्छ । यी कार्यहरूका लागि सार्वजनिक र निजी क्षेत्रबाट वार्षिक करिब ११ अर्ब पाउन्ड बराबरको लगानी आवश्यक पर्ने अनुमान गरिएको छ ।
बेलायतले सन् १९९० को तुलनामा सन् २०३५ सम्म हरितगृह ग्यास उत्सर्जन कम्तीमा ८१ प्रतिशतले घटाउने र यस शताब्दीको मध्यसम्ममा पूर्ण रूपमा ‘कार्बन तटस्थ’ (Net Zero) राष्ट्र बन्ने लक्ष्य लिएको छ ।
यद्यपि, प्रभावकारी कदम समयमै नचालिए भविष्यमा अझ घातक गर्मी, खाद्य सङ्कट र पानीको चरम अभाव जस्ता समस्याहरूले उग्र रूप लिन सक्ने चेतावनी विशेषज्ञहरूले दिएका छन् । पेरिस सम्झौताको १.५ डिग्री सेल्सियसको लक्ष्य हासिल गर्न मानव गतिविधिमा ठुलो परिवर्तन ल्याउनुपर्ने उनीहरूको ठहर छ ।
