थाइल्याण्डमा ‘नक्कली धनी’ खडा गरी व्यवसाय गर्ने विदेशीमाथि कडाइ, ५० हजार कम्पनी निगरानीमा

बैंकक, थाइल्याण्ड, , २० जेठ । थाइल्याण्ड सरकारले स्थानीय नागरिकलाई ‘नक्कली धनी’ (नोमिनी) खडा गरेर कानुन छल्ने विदेशी कम्पनी र लगानीकर्ताहरूमाथि कडा निगरानी र कारबाही सुरु गरेको छ। थाइल्याण्डको विदेशी व्यापार ऐन  छल्न गरिने यस्ता अभ्यासले देशको अर्थतन्त्र र सुरक्षामा चुनौती थपेको भन्दै सरकारले अनुसन्धान तीव्र पारेको हो।

यसरी खुल्यो रहस्य
हालैको एउटा अनुसन्धानमा क्राबी प्रान्तमा ‘नेल सलुन’ (नङको स्याहार गर्ने केन्द्र) का रूपमा दर्ता भएको एउटा व्यवसाय वास्तवमा इजरायली महिलाले सञ्चालन गरेको ‘ओन्लीफ्यान्स’  जस्तो वयस्क सामग्री उत्पादन गर्ने प्लेटफर्म रहेको पाइयो। एउटै एकाउन्टिङ फर्मले ब्युटी पार्लरदेखि गाँजा खेतीसम्मका करिब ५०० व्यवसाय दर्ता गरेको भेटिएपछि अधिकारीहरू झस्किएका छन्।

यी सबै कम्पनीहरूमा विदेशीको लगानी भए तापनि कागजमा भने थाइल्याण्डका नागरिकलाई ५१ प्रतिशतको हिस्सेदार देखाइएको थियो। थाइल्याण्डको कानुनअनुसार धेरैजसो व्यवसायमा विदेशीले ४९ प्रतिशतभन्दा बढी सेयर राख्न पाउँदैनन्। यही नियम छल्न स्थानीयलाई पैसा तिरेर कागजी रूपमा मालिक बनाउने ‘नोमिनी’ प्रवृत्ति मौलाएको छ।

एआई  को प्रयोग र सरकारी कदम
थाइल्याण्डको वाणिज्य मन्त्रालय र सुरक्षा निकायहरूले अहिले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स  को प्रयोग गरेर सरकारी डाटाबेसहरू क्रस-चेक गरिरहेका छन्। यस प्रक्रियाबाट करिब ५० हजार विदेशी संलग्न कम्पनीहरू थप छानबिनका लागि छनोट भएका छन्।

थाइल्याण्डका प्रभावशाली नेता तथा उपप्रधानमन्त्री अनुतिन चर्नविराकुलले अवैध रूपमा दर्ता भएका यस्ता कम्पनी र तिनका सञ्चालकहरूलाई कडा कानुनी कारबाही गर्ने चेतावनी दिनुभएको छ। उहाँले भन्नुभयो, “एकै व्यक्तिले २०० भन्दा बढी कम्पनीको सेयर होल्ड गर्नु भनेको विदेशीलाई अवैध व्यवसाय गर्न बाटो खोलिदिनु हो। यो कानुनको मर्म विपरीत छ र हामी यसलाई छोड्ने छैनौँ।”

विदेशी लगानीकर्तामा त्रास
सरकारको यो कदमपछि थाइल्याण्डमा बसोबास गर्ने र व्यवसाय गर्ने विदेशी समुदायमा त्रास फैलिएको छ। धेरैले आफ्ना सम्पत्ति जफत हुने वा फौजदारी मुद्दा लाग्ने डरले कानुनी परामर्श लिन थालेका छन्। कानुनी फर्महरूका अनुसार उनीहरूलाई दिनमा १०० भन्दा बढी फोन कलहरू आउने गरेका छन्, जसमा लगानीकर्ताहरूले आफ्नो लगानी कसरी सुरक्षित गर्ने भनेर सोधखोज गरिरहेका छन्।

विशेष गरी पर्यटकीय क्षेत्रहरू फुकेट, को सामुई र पट्टायामा यस्ता ‘शेल कम्पनी’ (कागजी कम्पनी) हरूको ठुलो सञ्जाल रहेको पाइएको छ। गत हप्ता मात्रै फुकेट र सुरत थानी प्रान्तबाट २८ जना विदेशी संदिग्धहरूलाई अभियोजनका लागि सिफारिस गरिएको छ।

स्थानीय व्यवसायीको गुनासो
थाइल्याण्डका स्थानीय व्यवसायीहरूले भने विदेशीहरूले अवैध रूपमा घरजग्गा र व्यापारमा कब्जा जमाउँदा आफूहरू मारमा परेको गुनासो गरेका छन्। विदेशीहरूले भिल्लाहरू किनेर ‘एयरबीएनबी’ (Airbnb) का रूपमा चलाउने र मूल्य अत्यधिक बढाउने गरेका कारण स्थानीय थाई नागरिकहरू प्रतिस्पर्धाबाट बाहिरिनु परेको उनीहरूको तर्क छ।

यो कडाइले वैध रूपमा लगानी गरिरहेका विदेशीहरूमा पनि केही अन्योल सिर्जना गरे तापनि विज्ञहरूले भने यसलाई थाइल्याण्डको व्यावसायिक वातावरण सुरक्षित र पारदर्शी बनाउने कदमका रूपमा लिएका छन्। “यो थाइल्याण्डको गल्ती होइन, नियम नमान्नेहरूको समस्या हो,” एक कानुनी विज्ञले बताए।