अमेरिका-इरान युद्ध अन्त्यका लागि पाकिस्तानको सक्रियता: मन्त्री नाक्वी ‘विशेष पत्र’ लिएर तेहरानमा
तेहरान/इस्लामावाद (एजेन्सी), , २४ जेठ । अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण सुरु गरेको १०० दिन पुगेको अवसरमा पाकिस्तानले युद्ध अन्त्यका लागि कूटनीतिक पहल तीव्र पारेको छ। यसै सिलसिलामा पाकिस्तानका आन्तरिक मामिला मन्त्री मोहसिन नाक्वी इरानका सर्वोच्च नेता मुजतबा खामेनीका लागि एउटा “विशेष पत्र” बोकेर इरानको राजधानी तेहरान पुग्नुभएको छ।
शनिबार ढिलो गरी तेहरान पुग्नुभएका मन्त्री नाक्वीले आफ्ना इरानी समकक्षी एस्कानदार मोमेनीसँग भेटवार्ता गर्नुभएको छ। सामाजिक सञ्जालमा जानकारी दिँदै नाक्वीले क्षेत्रीय सुरक्षा र आन्तरिक मामिलाका विषयमा छलफल भएको बताउनुभएको छ। इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार उक्त विशेष पत्र पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री र सेना प्रमुखको तर्फबाट पठाइएको हो।
बढ्दो क्षेत्रीय तनाव र खाडी राष्ट्रहरूको चिन्ता
मन्त्री नाक्वीको यो भ्रमण यस्तो समयमा भएको छ जब खाडी क्षेत्रमा तनाव पुनः चुलिएको छ। आइतबार अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्ड (CENTCOM) ले ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ मा अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री ट्राफिकलाई खतरा पुर्याउन खोज्ने दुईवटा इरानी ड्रोन खसालेको दाबी गरेको छ।
यसअघि शुक्रबार अमेरिकाले कुवेत र बहराइनतर्फ प्रहार गरिएका सातवटा ब्यालिस्टिक मिसाइल र चारवटा इरानी ड्रोनलाई बीचैमा नष्ट गरिदिएको बताएको थियो। जवाफमा अमेरिकी सेनाले इरानको गारुक र केशम टापुमा रहेका तटीय राडार केन्द्रहरूमा आक्रमण गरेको छ।
यी घटनाक्रमलाई लिएर खाडी राष्ट्रहरूले कडा आपत्ति जनाएका छन्। बहराइनले यसलाई “नाङ्गो हस्तक्षेप” भनेको छ भने कुवेतले यसलाई “खतरनाक तनाव” को संज्ञा दिएको छ। इजिप्ट, जोर्डन र कतारले पनि युद्ध थप चर्किने भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
वार्तामा गतिरोध र सम्पत्तिको विवाद
युद्ध रोक्नका लागि वार्ताहरू भइरहे पनि कुनै ठोस सहमति जुट्न सकेको छैन। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले वार्ता सफल हुनेमा आशावादी रहेको बताए पनि इरानी पक्षले भने वार्ता “गतिरोध” मा रहेको बताएको छ।
इरानका सर्वोच्च नेताका सैन्य सल्लाहकार मोहसेन रेजाईले सिएनएनसँग कुरा गर्दै वार्ता अघि बढाउन ट्रम्पले कदम चाल्नुपर्ने र इरानको रोक्का गरिएको २४ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको सम्पत्ति फुकुवा गर्नुपर्ने सर्त राख्नुभएको छ। अर्कोतर्फ, अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले भने उक्त रोक्का सम्पत्ति इरानी आक्रमणबाट खाडी राष्ट्रहरूमा भएको क्षति पुनर्निर्माणमा प्रयोग गर्ने योजना बनाइरहेको चर्चा चलेको छ।
आर्थिक प्रभाव र मध्यस्थता
फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको यो युद्धका कारण इरानले विश्वकै महत्त्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्ग ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ बन्द गरिदिएको छ, जसका कारण विश्व बजारमा तेल र ग्यासको मूल्य आकाशिएको छ।
पाकिस्तानले अप्रिल ८ मा अस्थायी युद्धविरामका लागि सफलतापूर्वक मध्यस्थता गरेको थियो। यद्यपि अप्रिल १२ मा इस्लामावादमा भएको प्रत्यक्ष वार्ता असफल भएपछि दुवै पक्षले पाकिस्तानमार्फत नै आफ्ना प्रस्तावहरू आदानप्रदान गरिरहेका छन्। मन्त्री नाक्वीको पछिल्लो भ्रमणले पूर्णकालीन युद्धविरामको आशा जगाएको छ।
