अमेरिका-इरान सम्झौता नजिकिँदै गर्दा लेबनानमा इजरायली बमबारी जारी: युद्धविराम उल्लंघनको ८४ घटना भएको इरानको दाबी

बेरुत/तेहरान । अमेरिका र इरानबीच शुक्रबार औपचारिक रूपमा ऐतिहासिक समझदारी पत्र (MoU) मा हस्ताक्षर हुने तयारी भइरहँदा लेबनानमा इजरायली हवाई आक्रमण रोकिएको छैन। यो सम्झौताले क्षेत्रीय युद्ध अन्त्य गर्ने लक्ष्य राखे पनि स्थलगत रूपमा हिंसा जारी रहनुले शान्ति प्रक्रियामाथि नै प्रश्न चिन्ह खडा गरेको छ।

रणनीतिक क्षेत्रमा इजरायली आक्रमण
लेबनानको सरकारी समाचार एजेन्सी (NNA) का अनुसार बुधबार इजरायली ड्रोनहरूले दक्षिण लेबनानको टायर (Tyre) र नबातिएह (Nabatieh) जिल्लाका विभिन्न क्षेत्रमा घातक आक्रमण गरेका छन्। टायरमा भएका तीनवटा ड्रोन आक्रमणमा धेरै नागरिक घाइते भएका छन् भने नबातिएहको कफर तेबनित र अली अल-ताहेर डाँडाहरूमा इजरायली सेनाले भीषण गोलाबारी गरेको छ।

सुरक्षा विश्लेषकहरूका अनुसार सम्झौता पूर्ण रूपमा लागू हुनुअघि इजरायली सेनाले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण उचाइका क्षेत्रहरू (Strategic high ground) कब्जा गर्ने अन्तिम प्रयास गरिरहेको छ।

इरानको कडा चेतावनी र ८४ पटकको उल्लंघन
इरानले इजरायलमाथि पछिल्लो दुई दिनमा मात्रै ८४ पटक युद्धविराम उल्लंघन गरेको गम्भीर आरोप लगाएको छ। तेहरानबाट प्राप्त रिपोर्ट अनुसार, इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराक्चीले लेबनानबाट इजरायली सेनाको पूर्ण फिर्ती नै अमेरिका-इरान सम्झौताको मुख्य आधार रहेको स्पष्ट पारेका छन्। इरानले चेतावनी दिँदै भनेको छ, “यदि इजरायली आक्रमण नरोकिने हो भने यसले निकै कडा र कठोर जवाफ (Harsh Response) पाउनेछ।”

हेजबुल्लाहको जवाफी हमला र इजरायली सैनिक घाइते
इजरायली आक्रमणको प्रतिवाद गर्दै हेजबुल्लाह लडाकुहरूले पनि बुधबार १० भन्दा बढी रकेट प्रहार गरेका छन्। इजरायली सेनाले दिएको जानकारी अनुसार दक्षिण लेबनानमा तैनाथ आफ्ना फौजलाई लक्षित गरी भएको हेजबुल्लाहको विस्फोटक ड्रोन आक्रमणमा परी पाँच इजरायली सैनिक घाइते भएका छन्।

एम्नेस्टी इन्टरनेसनलको गम्भीर आरोप: ‘युद्ध अपराध’
अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकारवादी संस्था एम्नेस्टी इन्टरनेसनलले इजरायलको पछिल्लो सैन्य कदमलाई ‘युद्ध अपराध’ को संज्ञा दिएको छ। एम्नेस्टीले बुधबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा इजरायली सेनाले लेबनानी नागरिकहरूलाई जबर्जस्ती विस्थापन गराउनु र उनीहरूलाई आफ्ना घर फर्कन प्रतिबन्ध लगाउनु अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको ठाडो उल्लंघन भएको उल्लेख गरेको छ। संस्थाका अनुसार इजरायलले लेबनानको करिब ६ प्रतिशत भूभागलाई ‘नो-गो जोन’ घोषणा गरेर हजारौँ नागरिकलाई आफ्नै भूमिबाट विमुख गराएको छ।

मानवीय संकटको भयावह तथ्याङ्क
संयुक्त राष्ट्र संघका प्रवक्ता स्टेफन दुजारिकका अनुसार अघिल्लो साताको तुलनामा गोलाबारीको संख्यामा केही कमी आए पनि इजरायली पक्षबाट हुने प्रहार अझै अत्यधिक छ। लेबनानी अधिकारीहरूका अनुसार मार्च २ देखि सुरु भएको इजरायली सैन्य अभियानमा हालसम्म:

• मृत्यु हुनेको संख्या: ३,८०० भन्दा बढी।

• घाइते: ११,८५० भन्दा बढी।

• विस्थापित: १० लाखभन्दा बढी नागरिक।

निष्कर्ष
शुक्रबार वासिङ्टनमा हुन लागेको अमेरिका-इरान सम्झौतालाई पश्चिम एसियाको तनाव कम गर्ने एउटा ठूलो अवसरका रूपमा हेरिएको छ। यद्यपि, इजरायलले लेबनानमा जारी राखेको बमबारी र इरानको कडा चेतावनीले यो समझदारी कत्तिको टिकाउ हुन्छ भन्नेमा विश्व समुदाय सशंकित छ। लेबनानी जनतामा अझै पनि इजरायलले युद्धविराम पूर्ण रूपमा पालना गर्नेमा विश्वास देखिँदैन।