आदिकवि भानुभक्त आचार्यको २१३औँ जन्मजयन्ती: भाषिक र सांस्कृतिक एकीकरणको स्मरण गरिँदै
काठमाडौँ, २९ असार । नेपाली भाषाका आदिकवि भानुभक्त आचार्यको २१३औँ जन्मजयन्ती आज स्वदेश तथा विदेशमा रहेका नेपालीभाषी समुदायले विभिन्न साहित्यिक र सांस्कृतिक कार्यक्रमका साथ मनाउँदै छन्।
नेपाली भाषा, साहित्य र राष्ट्रिय संस्कृतिको विकासमा आचार्यले पुर्याएको ऐतिहासिक योगदानको सम्मान गर्दै आजको दिनलाई ‘भानु जयन्ती’ का रूपमा उत्सवमय ढङ्गले मनाइने गरिन्छ।
राष्ट्रनिर्माता पृथ्वीनारायण शाहले भौगोलिक रूपमा एकीकरण गरेको नेपाललाई आदिकवि भानुभक्तले भाषा, साहित्य र संस्कृतिमार्फत भावनात्मक रूपमा जोडेको मानिन्छ। संस्कृत भाषामा सीमित रामायणलाई सरल र सरस नेपाली भाषामा भावानुवाद गरी उनले नेपाली जनबोलीको साहित्यलाई स्थापित गरेका थिए। भानुभक्तको ‘रामायण’ अहिले पनि नेपालीको घरघरमा सस्वर लय हालेर पाठ गरिन्छ, जसले नेपाली जातीय एकता र सांस्कृतिक चेतनालाई सुदृढ बनाएको छ।
विसं १८७१ असार २९ गते तनहुँको चुँदीरम्घामा जन्मिएका भानुभक्तको जीवनमा एक सामान्य ‘घाँसी’ को अर्तीले ठुलो परिवर्तन ल्याएको थियो। ‘जन्मेपछि राम्रो काम गरेर नाम कमाउनुपर्छ’ भन्ने घाँसीको प्रेरणाले उनलाई रामायणको नेपाली अनुवाद गर्न प्रेरित गरेको थियो। रामायणका साथै ‘वधुशिक्षा’, ‘प्रश्नोत्तर’, ‘भक्तमाला’, ‘रामगीता’ र थुप्रै फुटकर कविताहरू उनका अमर कृतिहरू हुन्।
भानु जयन्तीका अवसरमा आज बिहानैदेखि काठमाडौँ लगायत मुलुकका विभिन्न सहरहरूमा प्रभातफेरी र भानुको प्रतिमामा माल्यार्पणका कार्यक्रमहरू भइरहेका छन्। कमलादीस्थित नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान परिसरमा रहेको भानुको प्रतिमामा माल्यार्पणसहित विशेष साहित्यिक गोष्ठीको आयोजना गरिएको छ।
