कोलकाताबाट विराटनगर आइपुग्यो पहिलो व्यापारिक ‘कार्गो रेल’

विराटनगर, ४ साउन । नेपाल–भारत पारवहन सम्झौताको प्रभावकारी कार्यान्वयनसँगै तेस्रो मुलुकबाट आयातित औद्योगिक कच्चा पदार्थ बोकेको पहिलो व्यापारिक ‘कार्गो रेल’ सोमबार विराटनगरस्थित एकीकृत जाँच चौकी आइपुगेको छ। साउन १ गते कोलकाता बन्दरगाहबाट प्रस्थान गरेको ४० कन्टेनरयुक्त यो रेल सेवाले पूर्वी नेपालको व्यापारिक ‘लजिस्टिक’ संरचनामा नयाँ युगको सुरुवात गरेको छ।

विराटनगर भन्सार कार्यालयका प्रमुख उमेश श्रेष्ठका अनुसार, स्वास्तिक आयल इन्डस्ट्रिजका लागि तेस्रो मुलुकबाट आयात गरिएको औद्योगिक कच्चा पदार्थ लिएर यो रेल नेपाल भन्सार यार्ड बुधनगरमा अवतरण गरेको हो। उक्त रेललाई भन्सार अधिकारी, स्थानीय उद्यमी र व्यापारिक समुदायले विशेष स्वागत गरेका थिए। यसअघि २०८० जेठ १८ गते परीक्षणका रूपमा रेल आए पनि, नयाँ व्यवस्था अन्तर्गतको यो पहिलो औपचारिक व्यावसायिक ढुवानी हो।

संशोधित ‘इलेक्ट्रोनिक कार्गो ट्र्याकिङ सिस्टम नियमावली’ अनुसार अब तेस्रो मुलुकबाट आउने सामान भारतीय भन्सार यार्ड (जोगबनी) हुँदै सिधै नेपालको बुधनगर भेडियारीस्थित भन्सार यार्डसम्म रेलमार्फत ल्याउन सकिने व्यवस्था मिलाइएको छ। यस प्रक्रियाका लागि कोलकातास्थित नेपाली महावाणिज्य दूतावास र भारतीय कन्टेनर निगम लिमिटेडबीच उच्चस्तरीय समन्वय हुँदै आएको थियो।

कोलकाताबाट हिँडेको करिब २४ घण्टाभित्रै कार्गो विराटनगर आइपुग्नेछ, जुन सडक मार्गको तुलनामा निकै छिटो हो। हाल ४० वटा कन्टेनर आए पनि यो रेल सेवाले एकै पटकमा ४० फिटका ४५ वटासम्म उच्च क्षमताका कन्टेनरहरू ढुवानी गर्न सक्ने प्राविधिक क्षमता राख्दछ। रेल कार्गो सडक यातायातको तुलनामा सुरक्षित मात्र नभई न्यून लागतको समेत हुनेछ। यसबाट कन्टेनर डिटेन्सन चार्ज र विलम्ब शुल्कमा हुने अर्बौँको खर्च जोगिने व्यवसायीहरूको दाबी छ।

विगतमा केवल वीरगञ्ज नाकामा मात्र सीमित रहेको रेल कार्गो सुविधा अब विराटनगरमा समेत विस्तार हुनुले पूर्वी नेपालको औद्योगिक कोरिडोरलाई ठुलो राहत पुग्नेछ। यसले वीरगञ्ज नाकामा हुने अत्यधिक चापलाई विकेन्द्रीकरण गर्नुका साथै नेपालको समग्र वैदेशिक व्यापारलाई थप प्रतिस्पर्धी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।