हमासको युद्धविराम प्रस्तावमा ‘सकारात्मक प्रतिक्रिया’, गाजामा युद्ध अन्त्यको आशा

गाजा, २१ असार । हमासले इजरायलसँग गाजामा ६० दिने युद्धविरामको प्रस्तावमा ‘सकारात्मक प्रतिक्रिया’ दिएको घोषणा गरेसँगै महिनौंको असफल प्रयासपछि द्वन्द्व अन्त्यको सम्झौतातर्फ बाटो खुलेको छ।

समूहले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै ‘मध्यस्थकर्ताहरूलाई सकारात्मक प्रतिक्रिया बुझाएको’ र ‘यस ढाँचालाई कार्यान्वयन गर्ने संयन्त्रबारे तुरुन्तै वार्ताको चरणमा प्रवेश गर्न पूर्ण रूपमा तयार रहेको’ जनाएको छ।

इजरायलले यसअघि नै अमेरिकी-प्रायोजित ढाँचा स्वीकार गरिसकेकाले अब दुवै पक्ष युद्धविराम सम्झौता औपचारिक रूपमा हुनुअघि विस्तृत र अन्तिम वार्तामा प्रवेश गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

प्यालेस्टिनी-अमेरिकी वार्ताकार बिशारा बहबाह, जसले हमाससँग प्रत्यक्ष छलफल गरिरहेका छन्, ले फेसबुकमा समूहको प्रतिक्रियाको प्रशंसा गर्दै, “हामी अब यो श्रापित युद्ध समाप्त गर्न धेरै नजिक छौं” भनेका छन्। उनले हमासले “आवश्यक ठानेका संशोधनहरू” प्रस्तुत गरेको बताए। बहबाहले भने, “मेरो विचारमा, यी संशोधनहरूले आगामी हप्ताभित्र युद्धविराम सम्झौता हुनबाट रोक्ने छैनन्, ईश्वरले चाहून्।”

एक इजरायली स्रोतका अनुसार, इजरायलले पनि हमासबाट केही बुँदाहरूको भाषामा सामान्य हेरफेर सहितको सकारात्मक प्रतिक्रियाको अपेक्षा गरेको थियो र यी परिवर्तनहरूले युद्धविराम प्रयासलाई पटरीबाट उतार्ने छैनन्।

नयाँ प्रस्तावका प्रमुख बुँदाहरू:
प्रस्ताव अनुसार, गाजामा बाँकी रहेका ५० इजरायली बन्धकमध्ये १० जना जीवित र १८ जना मृत बन्धकलाई युद्धविरामको अवधिमा रिहा गरिनेछ। युद्धविरामको पहिलो दिन हमासले आठ जना जीवित बन्धकलाई प्यालेस्टिनी कैदी र हिरासतमा रहेकाहरूको अज्ञात संख्याको बदलामा रिहा गर्नेछ। रिहाइपछि इजरायल उत्तरी गाजाका केही भागबाट फिर्ता हुनेछ र दुवै पक्ष स्थायी युद्धविरामका लागि वार्ता सुरु गर्नेछन्। बन्धकहरूको रिहाइ कुनै हमास समारोह वा तामझामबिना हुनेछ। बाँकी बन्धकहरूलाई प्रस्तावमा उल्लेख गरिएका अन्य चार मितिमा रिहा गरिनेछ।

गत महिना इजरायल र इरानबीचको १२ दिने द्वन्द्वपछि युद्धविरामका लागि प्रयासहरू तीव्र भएका थिए। प्रमुख वार्ताकार कतारले तत्कालै इजरायल र हमासबीच नयाँ चरणको अप्रत्यक्ष वार्ता सुरु गरी अघिल्ला प्रस्तावहरूमा आधारित “मध्यमार्ग” खोज्ने प्रयास गरेको थियो।

अमेरिकी प्रतिबद्धता र सहायता:
नयाँ प्रस्तावमा अमेरिकाको प्रतिबद्धताका बारेमा थप बलियो आश्वासनहरू समावेश छन् कि उसले इजरायललाई ६० दिने युद्धविरामको अवधिमा वा सम्भावित रूपमा त्यसपछि पनि स्थायी युद्धविराम सम्झौतामा पुग्न वार्ताको टेबुलमा राखिरहनेछ। यसले इजरायललाई परम्परागत मानवीय च्यानलहरूमार्फत गाजामा सहायताको प्रवाह बढाउन अनुमति दिने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गर्दछ, विवादास्पद इजरायली-समर्थित गाजा मानवीय फाउन्डेसनमार्फत नभई।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्धविरामका लागि कडा दबाब दिँदै मंगलबार इजरायलले ६० दिने शत्रुता अन्त्यको सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिन “आवश्यक शर्तहरूमा सहमत भएको” बताएका थिए। ट्रुथ सोसलमा एक पोस्टमा, ट्रम्पले हमासलाई पनि प्रस्ताव स्वीकार गर्न चेतावनी दिए। “मलाई आशा छ, मध्यपूर्वको भलाइको लागि, हमासले यो सम्झौता स्वीकार गर्छ, किनकि यो राम्रो हुनेछैन – यो केवल खराब हुनेछ,” उनले भने, कतार र इजिप्टलाई प्रस्ताव अगाडि बढाउन उनीहरूको भूमिकाका लागि धन्यवाद दिँदै।

इजरायलले मंगलबार नयाँ प्रस्ताव स्वीकार गरेको थियो, जब प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूका विश्वासपात्र रॉन डर्मर वाशिंगटन डीसीमा अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विटकोफसहित शीर्ष ट्रम्प प्रशासनका अधिकारीहरूसँग भेटघाट गरिरहेका थिए। भोलिपल्ट, हमासले “राष्ट्रिय परामर्श” को भागको रूपमा प्रस्तावबारे छलफल गरिरहेको र “आक्रमणको अन्त्य, इजरायली सेनाको फिर्ती, र गाजा पट्टीमा हाम्रा जनताका लागि तत्काल राहत” सुनिश्चित गर्ने सम्झौतामा पुग्ने लक्ष्य राखेको बताएको थियो।

वार्ताका लागि परिचित एक स्रोतका अनुसार, इजरायल र हमास अब तुरुन्तै निकटता वार्तामा प्रवेश गर्ने अपेक्षा गरिएको छ, जहाँ दुवै पक्षका अधिकारीहरू एउटै भवनमा हुनेछन्, वार्ताकारहरूले द्रुत रूपमा सन्देशहरू आदानप्रदान गर्दै सम्झौतामा पुग्नेछन्। यस्ता वार्ताहरूले केही दिन लिन सक्छ, वा त्योभन्दा छिटो पनि निष्कर्षमा पुग्न सक्छ। समाधान गर्नुपर्ने प्रमुख मुद्दाहरूमध्ये युद्धविरामको अवधिमा गाजाबाट इजरायली सेनाको फिर्तीको समयरेखा हुनेछ, स्रोतले भन्यो।

कतारले ट्रम्प प्रशासनको समर्थनमा यस हप्ता इजरायल र हमास दुवैलाई ६० दिने युद्धविरामको लागि नयाँ प्रस्ताव पेश गरेको थियो, जुन विटकोफको नेतृत्वमा महिनौंको पर्दा पछाडिका प्रयासहरू पछि आएको हो।

गत मार्चमा दुई महिनाको युद्धविराम भङ्ग भएपछि – र इजरायलले गाजामा आफ्नो बमबारी नवीकरण गरेपछि – ट्रम्प प्रशासनले एक युद्धविराम प्रस्ताव अगाडि सारेको थियो जुन हमासले अस्वीकार गरेको थियो किनभने यसमा युद्धको स्थायी अन्त्यबारे ग्यारेन्टी समावेश थिएन। नयाँ संस्करणले त्यो प्रमुख हमासको मागलाई सम्बोधन गर्ने प्रयास गरेको छ, जसमा ६० दिनपछि पनि व्यापक सम्झौतामा पुग्न नसके पनि युद्धविराम जारी रहने बारे अमेरिकाको बलियो आश्वासनहरू समावेश छन्।

प्यालेस्टिनी स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार युद्ध सुरु भएदेखि इजरायलले गाजामा ५७,००० भन्दा बढी प्यालेस्टिनीहरूलाई मारेको छ। वार्ताकारहरूले पछिल्लो युद्धविराम प्रस्तावलाई अगाडि बढाउन काम गर्दा, इजरायलले गाजामा आफ्नो बमबारी तीव्र पारेको थियो, जसले घेरिएको क्षेत्रभरि दर्जनौं मानिसहरूलाई मारेको थियो।

हालसम्म, इजरायलले युद्धको व्यापक अन्त्य समावेश गर्ने युद्धविराम सम्झौतामा सहमत हुन अस्वीकार गर्दै आएको थियो, किनकि नेतन्याहूले देशको लक्ष्यमा हमासको सैन्य क्षमता र शासन गर्ने क्षमता नष्ट गर्नु रहेको बताएका थिए। तर इरानसँगको द्वन्द्वपछि उनले सम्झौताका लागि नयाँ इच्छाशक्ति देखाएका छन्।

आइतबार, नेतन्याहूले इरानमा इजरायलको सैन्य कारबाहीपछि “धेरै अवसरहरू खुलेको” बताए, जसमा गाजामा रहेका बाँकी बन्धकहरूलाई घर फर्काउने सम्भावना पनि समावेश छ। यो महिनौंमा पहिलो पटक हो कि लामो समयदेखिका इजरायली नेताले हमासको पराजयभन्दा बन्धकहरूको फिर्तीलाई स्पष्ट रूपमा प्राथमिकता दिएका छन्।

नेतन्याहू यस सप्ताहन्तमा वाशिंगटनको यात्रामा छन् र सोमबार ह्वाइट हाउसमा ट्रम्पसँग भेट गर्ने कार्यक्रम छ। यात्रामा जानुअघि, उनले शनिबार राति आफ्नो पूर्ण मन्त्रिपरिषद्को बैठक डाकेर प्रस्तावबारे छलफल गर्नेछन्। इजरायल सरकारका अति दक्षिणपन्थी सदस्यहरूले यो सम्झौतालाई विफल पार्ने प्रयास गर्ने बताए पनि, अन्य राजनीतिक दलहरूले युद्धविरामलाई समर्थन गर्ने स्पष्ट पारेका छन्।