कीभ/मस्को (एजेन्सी), , १६ जेठ  ।  युक्रेनमा जारी युद्धमा रुसको सैन्य र आर्थिक अवस्था कमजोर हुँदै गएको विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययन र आधिकारिक तथ्याङ्कहरूले देखाएका छन्। सन् २०२६ को पहिलो पाँच महिनामा रुसको सैन्य क्षति दर गत वर्षको तुलनामा लगभग तीन गुणाले बढेको र क्षेत्रीय विस्तारको गति सुस्त भएको पाइएको छ।

मैदानमा रुसको अवस्था सुस्त
अमेरिकी रक्षा गुप्तचर निकाय (DIA) र वासिङ्टनस्थित ‘इन्स्टिच्युट फर द स्टडी अफ वार’ (ISW) का अनुसार रुसले कब्जा गरेका क्षेत्रहरू युक्रेनले पुनः फिर्ता लिन थालेको छ। मे १८ मा अमेरिकी कंग्रेसमा प्रस्तुत प्रतिवेदन अनुसार, युक्रेनले निप्रोपेत्रोभस्क क्षेत्रको करिब ४०० वर्ग किलोमिटर भू-भाग फिर्ता लिएको छ, जुन सन् २०२२ को अन्त्यपछिकै ठूलो उपलब्धि हो।

तथ्याङ्क अनुसार, सन् २०२५ को सुरुवाती पाँच महिनामा १६१९ वर्ग किलोमिटर कब्जा गरेको रुसले सन् २०२६ को सोही अवधिमा मात्र १०४ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा नियन्त्रण जमाउन सकेको छ। यसले रुसी सेनाको अगाडि बढ्ने क्षमतामा ह्रास आएको संकेत गर्दछ।

ठूलो मानवीय क्षति
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीका अनुसार यो वर्ष मात्रै १ लाख ४५ हजार रुसी सैनिक हताहत भएका छन्। यसमध्ये ८६ हजारको मृत्यु भएको र ५९ हजार गम्भीर घाइते भएको दाबी गरिएको छ। युक्रेनका रक्षामन्त्री मिखाइलो फेदोरोभले रुसले प्रति वर्ग किलोमिटर जमिन कब्जा गर्न १७९ सैनिक गुमाउनु परिरहेको जानकारी दिए, जबकि गत वर्ष यो संख्या ६७ मात्र थियो। अल जजीराले यी दाबीहरूको स्वतन्त्र पुष्टि गर्न नसके पनि युक्रेनले हरेक ‘कन्फर्म किल’ को ड्रोन भिडियो रहेको दाबी गरेको छ।

आर्थिक संकट: सुनको भण्डार घट्दो
सैन्य क्षतिका साथै रुसलाई युद्धको खर्च जुटाउन पनि मुस्किल पर्न थालेको छ। अप्रिलसम्ममा आफ्नो वार्षिक बजेट घाटाको सीमा नाघिसकेको रुसले अहिले आफ्नो सुनको भण्डार बेचिरहेको छ। रुसी केन्द्रीय बैंकका अनुसार यो वर्ष रुसले २७.९ टन सुन (४ अर्ब डलर भन्दा बढी) बिक्री गरिसकेको छ। यो सन् २०२२ को आक्रमण सुरु भएयताकै न्यून बिन्दु हो।

हवाई रणनीति र स्वीडेनको सहयोग
रुसी ग्लाइड बमको सामना गर्न युक्रेनलाई ठूलो सैन्य सहयोग प्राप्त भएको छ। स्वीडेनले १६ वटा ‘ग्रिपेन’ (Gripen) लडाकु विमान युक्रेनलाई दिने घोषणा गरेको छ। यी विमानमा रहने २०० किलोमिटर टाढासम्म प्रहार गर्न सक्ने ‘मिटियर मिसाइल’ ले रुसी विमानहरूलाई पछाडि धकेल्न मद्दत पुग्ने जेलेन्स्कीले बताएका छन्। युक्रेनले रुसी तेल भण्डार र सैन्य केन्द्रहरूमा पनि लामो दुरीको ड्रोनमार्फत आक्रमण तीव्र बनाएको छ।

कीभमा रुसको भीषण आक्रमण
यसैबीच, रुसले कीभलाई निशाना बनाउँदै ६०० ड्रोन र ९० वटा मिसाइलमार्फत भीषण आक्रमण गरेको छ। युक्रेनले अधिकांश ड्रोन र मिसाइल खसालेको दाबी गरे पनि केही मिसाइल सरकारी भवन र सर्वसाधारण बस्ने क्षेत्रमा खसेका छन्, जसमा परी कम्तीमा ८७ जना घाइते भएका छन्।

रुसले यस आक्रमणलाई लुहान्स्कमा भएको युक्रेनी हमलाको ‘बदला’ भनेको छ। रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले अब कीभका ‘निर्णय गर्ने केन्द्रहरू’ र विदेशी कूटनीतिज्ञहरूलाई समेत निशाना बनाउन सक्ने चेतावनी दिँदै विदेशी नागरिकहरूलाई कीभ छोड्न आग्रह गरेका छन्। रुसले यसपटकको आक्रमणमा आफ्नो सबैभन्दा नयाँ ‘ओरेश्निक’ मध्यम दुरीको मिसाइल प्रयोग गरेको पनि खुलाएको छ।(स्रोत: अन्तरािष्ट्रय न्यूज एजेन्सी)