अमेरिका र इरानबीच तनाव उत्कर्षमा: सैन्य र नागरिक ठेगानामा भीषण बमबारी

तेहरान (एजेन्सी) । अमेरिका र इरानबीचको तनावले चरम रूप लिएको छ । पछिल्ला केही दिनयता अमेरिकी सेनाले इरानका विभिन्न सैन्य तथा नागरिक ठेगानाहरूमा आक्रमण तीव्र पारेपछि मध्यपूर्वमा पुनः पूर्ण स्तरको युद्ध सुरु हुने आशंका बढेको छ । रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण ‘होर्मुज जलडमरूमध्य’  लाई लिएर जारी विवादका बीच अमेरिकी लडाकु विमान र युद्धपोतहरूले इरानका विभिन्न १० प्रान्तमा सयौँ लक्ष्यहरूमा प्रहार गरेका छन् ।

आक्रमणको केन्द्रमा दक्षिणी इरान
अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डका अनुसार पछिल्लो एक हप्तामा तीन चरणमा गरी ३०० भन्दा बढी सैन्य लक्ष्यहरूमा आक्रमण गरिएको छ । यसमा तटीय निगरानी केन्द्र, सैन्य सञ्चार प्रणाली, मिसाइल र ड्रोन अखडा तथा नौसैनिक सम्पत्तिहरू रहेका छन् ।

विशेष गरी दक्षिणी इरानको बन्दर अब्बास, सिरि, केसिम र जास्क जस्ता तटीय क्षेत्रहरूमा भीषण बमबारी भएको छ । आक्रमणमा परी केही सैनिक र सर्वसाधारण माझीहरूको मृत्यु भएको इरानी सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । इरानको एक मात्र आणविक विद्युत केन्द्र (बुशेहर) को परिपरि पनि आक्रमण भएको छ, तर केन्द्रमा क्षति पुगेको छैन ।

इरानको जवाफ: ‘होर्मुज जलडमरू’ बन्द
अमेरिकी आक्रमणको प्रतिक्रियास्वरूप इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कप्र्स (IRGC) ले ‘होर्मुज जलडमरूमध्य’ पुनः बन्द भएको घोषणा गरेको छ । इरानले बहराइन, कुवेत, जोर्डन, कतार र ओमानमा रहेका अमेरिकी स्वार्थहरूमाथि पनि प्रत्याक्रमण गरेको दाबी गरेको छ ।

जनजीवन र अर्थतन्त्रमा असर
राजधानी तेहरानमा जनजीवन सामान्य देखिए पनि चार महिनादेखि जारी हवाई आक्रमणका कारण इरानको अर्थतन्त्र जर्जर बनेको छ । पछिल्लो आक्रमणले इरानको विद्युत पूर्वाधारमा ठुलो क्षति पुर्याएको छ, जसका कारण झन्डै ४,२०० मेगावाट विद्युत उत्पादन क्षमता घटेको छ । गर्मीको समयमा बिजुली कटौती हुँदा सर्वसाधारण मर्कामा परेका छन् ।

यस्तै, तुर्कमेनिस्तान र काजकिस्तान जोड्ने महत्वपूर्ण रेलमार्गको पुलमा समेत अमेरिकी प्रहार भएको छ, जसले इरानको व्यापारिक मार्गमा अवरोध सिर्जना गरेको छ ।

राजनीतिक अन्योल र प्रतिशोधको चेतावनी
इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनीको अन्त्येष्टि लगत्तै नयाँ नेतृत्व सम्हालेका मोज्तबा खामेनीले अमेरिकाविरुद्ध ‘प्रतिशोध’ लिने चेतावनी दिएका छन् । इरानी सरकारी टेलिभिजनले अमेरिकी सिनेटर लिन्डसे ग्राहमको मृत्युलाई “नरक प्रस्थान” भन्दै खुसी व्यक्त गरेको छ ।

इजरायलको भूमिका
अर्कोतर्फ, इजरायलले इरान र अमेरिकाबीच गत महिना भएको समझदारीलाई बेवास्ता गर्दै दक्षिणी लेबनानमा आक्रमण तीव्र पारेको छ । इजरायली रक्षामन्त्री इजरायल काट्जले लेबनानलाई पनि ‘गाजा’ बनाइदिने र इरानमाथि पुनः सैन्य आक्रमण सुरु गर्ने संकेत दिएका छन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यस बढ्दो तनावले क्षेत्रीय र विश्वव्यापी सुरक्षामा गम्भीर असर पार्न सक्ने भन्दै संयमता अपनाउन आग्रह गरेका छन् । तर, वार्ताका सम्भावनाहरू न्यून हुँदै जाँदा यस क्षेत्रमा ठुलो सैन्य मुठभेड हुने डर बढेको छ ।