चट्याङले लघुजलविद्युत् आयोजनामा क्षति: म्याग्दीको लुलाङ १० दिनदेखि अन्धकारमा, ४०० घरधुरी प्रभावित

म्याग्दी, ३२ असार । म्याग्दीको धौलागिरि गाउँपालिका–२ लुलाङमा चट्याङका कारण लघुजलविद्युत् आयोजनाको मेसिनरी उपकरणमा क्षति पुगेपछि विगत १० दिनदेखि विद्युत् सेवा पूर्ण रूपमा ठप्प भएको छ। स्थानीय ५० किलोवाट क्षमताको ‘दरखोला दोस्रो लघुजलविद्युत् परियोजना’ बन्द हुँदा लुलाङसहित आसपासका चारवटा बस्तीका करिब ४०० घरधुरी अन्धकारमा परेका छन्।

आयोजनाका अपरेटर हर्कबहादुर पुर्जाका अनुसार भीषण वर्षासँगै परेको चट्याङले विद्युत् गृहको संवेदनशील उपकरण ‘एलसी प्लेट’ जलाएको छ। उक्त उपकरण स्थानीय स्तरमा मर्मत हुन सम्भव नभएपछि प्राविधिक परीक्षण र मर्मतका लागि बुटवल पठाइएको छ। मर्मत भई नआउँदासम्म लुलाङ, लमसुङ, खोरीया र मरेनी टोलका बासिन्दा विद्युत् सेवाबाट वञ्चित हुने देखिएको छ।

विद्युत् अभावका कारण यस दुर्गम क्षेत्रको जनजीवन नराम्ररी प्रभावित भएको छ। रातको समयमा विद्यार्थीको पठनपाठन अवरुद्ध भएको छ भने वडा कार्यालयको दैनिक प्रशासनिक कार्य र डिजिटल सेवा प्रवाहमा समस्या उत्पन्न भएको छ। मोबाइल र अन्य विद्युतीय उपकरण चार्ज गर्न नपाउँदा स्थानीय बासिन्दा बाह्य विश्वसँगको सञ्चार सम्पर्कबाट विच्छेद हुने अवस्थामा पुगेका छन्। स्थानीय स्तरमा सञ्चालित साना घरेलु उद्योगहरू ठप्प हुँदा आर्थिक गतिविधि समेत प्रभावित बनेको छ।

गत जेठ महिनामै लुलाङमा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको केन्द्रीय प्रसारण लाइन विस्तार भइसकेको छ। तर, प्राधिकरण र स्थानीय उपभोक्ताबीच समन्वयको अभावमा घर–घरमा मिटरबक्स जडान र आन्तरिक वायरिङको काम सम्पन्न नहुँदा केन्द्रीय ग्रीडको बिजुली पुगेर पनि उपयोगविहीन बनेको छ। लघुजलविद्युत् बिग्रिएको समयमा केन्द्रीय ग्रीडलाई विकल्पका रूपमा प्रयोग गर्न सकिने अवसरबाट स्थानीय चुकेका छन्।

हिमाली तथा उच्च पहाडी क्षेत्रका लघुजलविद्युत् आयोजनाहरूमा चट्याङ र बाढीजन्य प्रकोपको जोखिम सधैँ उच्च रहने गर्दछ। यस्ता साना आयोजनाहरूको दिगोपनका लागि ‘अर्थिङ’ र ‘लाइटनिङ प्रोटेक्सन’ प्रणालीलाई सुदृढ बनाउनु आवश्यक छ।