अमेरिकाद्वारा लगातार नवौँ रात हवाई आक्रमण, इरानको ‘सरप्राइज’ काउन्टर-अट्याक
एजेन्सी, ४ साउन । संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीचको सैन्य टकरावले मध्यपूर्वलाई पूर्णकालीन युद्धको सङ्घारमा पुर्याएको छ। अमेरिकी वायुसेनाले इरानी सैन्य ठेगानाहरूमाथि लगातार नवौँ रात शक्तिशाली हवाई आक्रमण गरेपछि इरानले पनि क्षेत्रीय स्तरमा आफ्ना ‘प्रोक्सी’ र प्रत्यक्ष सैन्य शक्ति परिचालन गरी तीव्र प्रतिआक्रमण सुरु गरेको छ। यसले कुवेत, बहराइन, जोर्डन र सिरियासम्मको सुरक्षा समीकरणलाई अत्यन्तै संवेदनशील बनाएको छ।
अमेरिकी सेनाको सेन्ट्रल कमान्डले आइतबार राति गरिएको आक्रमणको पुष्टि गर्दै यसको मुख्य उद्देश्य ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ (हर्मुज जलघाँटी) मा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक जहाज र नागरिक जलयातायातको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु रहेको जनाएको छ। सेन्ट्रल कमान्डका अनुसार इरानले प्रयोग गर्ने मिसाइल लन्चर, ड्रोन बेस र कमान्ड सेन्टरहरूलाई लक्षित गरी यी प्रहार गरिएका हुन्, ताकि विश्व ऊर्जा आपूर्तिको लाइफलाइन मानिने जलमार्गमा इरानी अवरोधलाई निस्तेज पार्न सकियोस्।
अमेरिकी आक्रमणको जवाफमा इरानको ‘रिभोलुसनरी गार्ड्स’ ले सिरियाको अल-तान्फ क्षेत्रमा रहेको अमेरिकी विशेष अपरेसन कमान्ड सेन्टरमाथि ‘आश्चर्यजनक आक्रमण’ गरेको दाबी गरेको छ। इरानी सरकारी समाचार एजेन्सीका अनुसार यो कारबाही इरानको दक्षिणपूर्वी क्षेत्रमा मारिएका आफ्ना सैनिकहरूको प्रतिशोध स्वरूप गरिएको हो। यसका साथै इरानले कुवेतमा रहेका दुईवटा अमेरिकी सैन्य आधारहरूलाई समेत लक्षित गरी मिसाइल र ड्रोन प्रहार गरेको छ।
सम्भावित हवाई आक्रमणको जोखिमका कारण बहराइनका देशभर साइरन बजाइएको छ र नागरिकहरूलाई ‘बङ्कर’ वा सुरक्षित स्थानमा जान निर्देशन दिइएको छ। त्यस्तै कुवेती हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले इरानतर्फबाट आएका कैयौँ शङ्कास्पद ड्रोनहरूलाई आकाशमै ध्वस्त पारेको छ। भने जोर्डनी सेनाले आफ्नो सम्प्रभुता रक्षाका लागि आकाशमा देखिएका अज्ञात मिसाइलहरूलाई सफलतापूर्वक अवरोध गरेको जनाएको छ।
फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको यो शृङ्खलाबद्ध द्वन्द्वमा मानवीय हताहतीको ग्राफ बढ्दो छ। अमेरिकी पक्षमा हालसम्म १७ सैनिकको मृत्यु भइसकेको छ भने एक जना अझै बेपत्ता छन्। उता, इरानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो भिडन्तमा मात्रै कम्तीमा ५० जनाको मृत्यु र ५०० भन्दा बढी घाइते भएका छन्।
सामरिक रूपमा अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण हर्मुज जलघाँटीमा इरानले चारमध्ये दुईवटा ठुला जहाजलाई नियन्त्रणमा लिएको वा रोकेको दाबी गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्धनको आपूर्ति र मूल्यमा गम्भीर असर पर्ने देखिएको छ।
इरानले आफ्नो दक्षिण–पश्चिममा निर्माणाधीन ‘डार्कहोभिन’ आणविक ऊर्जा केन्द्रमा अमेरिकाले बमबारी गरेको आरोप लगाएको छ। यसलाई तेहरानले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको ठाडो उल्लङ्घन र ‘न्युक्लियर टेरोरिज्म’ को संज्ञा दिएको छ। यद्यपि, अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सीका महानिर्देशक राफेल ग्रोसीले उक्त केन्द्रमा हाल कुनै पनि सक्रिय आणविक सामग्री नरहेको स्पष्ट पार्दै सबै पक्षलाई आणविक संरचनाहरूको वरिपरि संयम अपनाउन र सैन्य गतिविधि नगर्न गम्भीर अपिल गर्नुभएको छ।