ट्रम्पको भारी भन्सार शुल्क रोक्न क्यानडाको अन्तिम कसरत: व्यापार युद्धको संघारमा दुई छिमेकी

ओटावा (क्यानडा) । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले क्यानडाली सामानमा घोषणा गरेको ५० प्रतिशत भारी भन्सार शुल्क कार्यान्वयनमा आउनुअघि ओटावा यतिबेला समयसँग जुधिरहेको छ। बुधबारदेखि लागू हुने भनिएको यो शुल्कले अर्बौं डलरको निर्यातलाई जोखिममा पारेपछि क्यानडा सरकार यसलाई टार्न अन्तिम चरणको वार्तामा जुटेको छ।

यदि अन्तिम समयमा कुनै सम्झौता हुन सकेन भने, ट्रम्प प्रशासनले बुधबारदेखि क्यानडाबाट आयात हुने इलेक्ट्रोनिक्स, औद्योगिक मेसिनरी, फर्निचर, दुग्धजन्य पदार्थ र वाइन लगायतका वस्तुहरूमा ५० प्रतिशत महसुल लगाउनेछ।

अर्बौंको व्यापार जोखिममा
‘सेन्टर फर स्ट्र्याटेजिक एण्ड इन्टरनेशनल स्टडीज’का अनुसार ट्रम्पको यो कदमले करिब २०.२ अर्ब डलर बराबरका सामानहरूलाई प्रत्यक्ष असर गर्नेछ। यो अमेरिकाले क्यानडाबाट गर्ने कुल आयातको करिब ५ प्रतिशत हिस्सा हो। राष्ट्रपति ट्रम्पले ओटावा (क्यानडा सरकार) ले अमेरिकी अटोमोबाइल, दुग्धजन्य उत्पादन र मदिरामा गरिरहेको “भेदभावपूर्ण व्यवहार” को प्रतिक्रिया स्वरूप यो कदम चालेको दाबी गरेका छन्।

रोचक कुरा के छ भने, ट्रम्पले ‘ट्यारिफ एक्ट १९३०’ को धारा ३३८ प्रयोग गरी यो शुल्क लगाउन लागेका हुन्। यो प्रावधान ती सामानहरूमा पनि लागू हुँदैछ जुन ‘अमेरिका-मेक्सिको-क्यानडा सम्झौता’ (USMCA) अन्तर्गत सामान्यतया शुल्कमुक्त हुनुपर्ने थियो।

व्यवसायीहरूमा त्रास
म्याकगिल विश्वविद्यालयका व्यापार विज्ञ जुलियन कारागुएसियनका अनुसार ५० प्रतिशतको यो भन्सार शुल्कले क्यानडाका सयौँ उत्पादनहरूलाई अमेरिकी बजारबाटै विस्थापित गरिदिनेछ। “यसले सानादेखि ठूला व्यवसायी, मौरीपालक, सिमेन्ट उद्योगदेखि हक्की उपकरण निर्मातासम्मलाई ठूलो चोट पुर्‍याउनेछ,” उनले भने।

वार्ताको टेबुलमा ‘तिक्तता’ र ‘जटिलता’
क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पसँग बुधबारको समयसीमा अगाडि नै संवाद गर्ने तयारी गरेका छन्। सोमबार सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै कार्नीले वार्ताहरू “अत्यन्तै संवेदनशील” र “तीव्र” रूपमा अगाडि बढिरहेको बताए। यसअघि उनले वार्ताको वातावरण “तिक्त” (Nasty) रहेको समेत स्वीकार गरेका थिए।

क्यानडाको सङ्घीय सरकारका लागि आन्तरिक राजनीति अर्को ठूलो चुनौती बनेको छ। अमेरिकाबाट आयात हुने मदिरामा क्यानडाका प्रान्तहरूले लगाएको प्रतिबन्धप्रति ट्रम्प रुष्ट छन्। अल्बर्टा र सास्काचेवानबाहेक अन्य १० प्रान्तले अमेरिकी मदिरा बिक्रीमा रोक लगाएका छन्। ओन्टारियोका प्रिमियर डग फोर्डले ट्रम्प पछि हटे आफूहरू प्रतिबन्ध हटाउन तयार रहेको संकेत दिए पनि क्युबेककी प्रिमियर क्रिस्टिन फ्रेचेटले भने दुग्ध र पोल्ट्री क्षेत्रको ‘सप्लाई म्यानेजमेन्ट’ प्रणालीमा कुनै सम्झौता नगर्ने अडान राखेकी छिन्।

क्यानडालाई बढी क्षति हुने डर
यो व्यापारिक द्वन्द्वमा अमेरिकाको तुलनामा क्यानडालाई बढी क्षति पुग्ने निश्चित छ। क्यानडाको कुल निर्यातको ७० प्रतिशत हिस्सा अमेरिका जान्छ, जबकि अमेरिकाले आफ्नो कुल निर्यातको मात्र ३० प्रतिशत क्यानडा पठाउँछ।

क्यानडाली जनताको भावना पनि अमेरिकाप्रति नकारात्मक बन्दै गएको छ। भर्खरै सार्वजनिक भएको ‘नानोस रिसर्च’को सर्वेक्षण अनुसार ६९ प्रतिशत क्यानडालीहरूले अमेरिकी मदिरा पुनः बजारमा आए पनि आफूहरूले नकिन्ने बताएका छन्। त्यस्तै, ‘एङ्गस रिड इन्स्टिच्युट’को प्रतिवेदनले ४८ प्रतिशत क्यानडालीहरूमा सामान्यतया अमेरिकीहरूप्रति नै नकारात्मक धारणा विकास भएको देखाएको छ।

नयाँ रणनीतिको खोजी
वार्ता असफल भएमा क्यानडाले कस्तो कदम चाल्छ भन्नेबारे प्रधानमन्त्री कार्नीले स्पष्ट खुलाएका छैनन्। यद्यपि, उनले क्यानडा “बलियो स्थिति” बाट वार्ता गरिरहेको दाबी गरेका छन्।

लामो समयदेखि अमेरिकामा निर्भर रहेको क्यानडाले अब एसियाली र अन्य विश्वव्यापी बजारहरूमा आफ्नो व्यापार विविधीकरण गर्ने रणनीति बनाएको छ। आपूर्ति शृङ्खला विज्ञ साइबल रायका अनुसार क्यानडाले अमेरिकालाई दबाब दिन ‘ऊर्जा निर्यात’ रोक्न सक्ने विकल्प छ, तर त्यसले क्यानडाको आफ्नै अर्थतन्त्रमा पनि गम्भीर असर पार्न सक्छ।

बुधबारको समयसीमाले क्यानडा र अमेरिकाबीचको दशकौँ लामो व्यापारिक सम्बन्ध कुन दिशामा जान्छ भन्ने तय गर्नेछ।