इरानको अर्थतन्त्र ‘धराशायी’ बनाउने अमेरिकाको चेतावनी: चीन र इरानको कडा आपत्ति

वासिङ्टन/तेहरान (एजेन्सी) । अमेरिकाले इरानमाथि ‘इतिहासकै कडा’ आर्थिक प्रतिबन्ध लगाउने घोषणा गर्दै इरानी सरकारलाई आर्थिक रूपमा धराशायी बनाउने चेतावनी दिएको छ। अमेरिकी अर्थमन्त्री (ट्रेजरी सेक्रेटरी) स्कट बेसेन्टले सिएनबिसि  सँगको अन्तर्वार्तामा इरानी शासनलाई ‘कोल्याप्स’ (ध्वस्त) पार्न वासिङ्टनले कडा कदम चाल्ने बताएका हुन्।

अर्थमन्त्री बेसेन्टले यस अभियानमा चीन लगायतका अन्य राष्ट्रहरूलाई पनि साथ दिन आग्रह गरेका छन्। यद्यपि, चीनले अमेरिकाको यस कदमको कडा आलोचना गरेको छ।

चीन र इरानको कडा आपत्ति
बेइजिङले अमेरिकी राष्ट्रपतिले अघि सारेको यस रणनीतिलाई “इकोनोमिक डी-डे”  को संज्ञा दिँदै यसको विरोध गरेको छ। थप प्रतिबन्धहरूले विद्यमान विवाद सुल्झाउनुको सट्टा परिस्थिति अझ बिगार्ने चेतावनी चीनले दिएको छ।

उता, इरानी परराष्ट्र मन्त्रालयले अमेरिकी धम्कीको कडा शब्दमा निन्दा गरेको छ। तेहरानले प्रस्तावित प्रतिबन्धहरूलाई “अवैध र अमानवीय” भन्दै यस्ता दबाबले इरान पछि नहट्ने स्पष्ट पारेको छ।

समुद्री नाकाबन्दी र सैन्य सक्रियता
आर्थिक प्रतिबन्धसँगै अमेरिकाले सैन्य दबाब पनि बढाएको छ। अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड  का अनुसार इरानी बन्दरगाहहरूमा हुने व्यापार रोक्नका लागि नौसैनिक नाकाबन्दीलाई तीव्र पारिएको छ।

अमेरिकी सेनाले अहिलेसम्म इरानी बन्दरगाह तर्फ जाँदै गरेका वा त्यहाँबाट फर्किएका ६७ वटा व्यापारिक जहाजहरूको मार्ग परिवर्तन गरिदिएको छ। यस्तै, तीनवटा जहाजलाई काम नलाग्ने (डिसेबल) बनाइएको र दुईवटा जहाजमा खानतलासीका लागि सेना प्रवेश गरेको सेन्ट्रल कमान्डले जनाएको छ।

बढ्दो तनाव
अमेरिकाले इरानको तेल निर्यात र वित्तीय प्रणालीलाई पूर्ण रूपमा ठप्प पार्ने रणनीति लिएपछि मध्यपूर्वमा तनाव उत्कर्षमा पुगेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिज्ञहरूले अमेरिकाको यो “आर्थिक युद्ध” ले यस क्षेत्रमा ठूलो सैन्य मुठभेड निम्त्याउन सक्ने भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

विश्वका प्रमुख समाचार संस्थाहरूका अनुसार, ट्रम्प प्रशासनको यो नीतिले इरानसँग व्यापार गरिरहेका अन्य मुलुकहरूलाई पनि प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने देखिएको छ।