इरानसँगको युद्ध कहिले टुङ्गिन्छ भन्ने यकिन छैन: अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्स
वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इरानसँग जारी युद्ध अन्त्य हुने कुनै निश्चित समयसीमा दिन अस्वीकार गर्नुभएको छ। ह्वाइट हाउसमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा भान्सले मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वलाई ‘पूर्ण युद्ध’ भन्न समेत हिचकिचाउनुभयो।
पछिल्ला केही दिनयता अमेरिका र इरानबीच तीव्र आक्रमण र प्रत्याक्रमण भइरहेको भए तापनि भान्सले स्थिति नियन्त्रणमै रहेको दाबी गर्नुभयो। “अहिले सक्रिय रूपमा गोली हानाहान भइरहेको छैन, त्यसैले म यसलाई युद्ध भन्दिनँ,” उहाँले भन्नुभयो, “यद्यपि केही स्थानमा तनाव भने बढेको छ।”
तेल आपूर्ति र हर्मुज जलमार्गको तनाव
विश्वव्यापी रूपमा इन्धनको मूल्य बढिरहेको सन्दर्भमा उपराष्ट्रपति भान्सले इरानलाई नै यसको दोषी ठहर्याउनुभयो। रणनीतिक महत्त्वको ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ बाट हुने ढुवानी इरानले रोकेका कारण समस्या उत्पन्न भएको उहाँको तर्क थियो। “इरानले कहिले जहाजहरूमाथि आक्रमण गर्न छोड्छ? त्यो कुरा इरानलाई नै सोध्नुपर्छ,” उहाँले पत्रकारहरूसँग भन्नुभयो।
भान्सले भेनेजुएलाको ६५ अर्ब ब्यारेल तेल भण्डारमाथिको अमेरिकी नियन्त्रणले भविष्यमा विश्वव्यापी इन्धनको मूल्य घटाउन मद्दत पुग्ने दाबी समेत गर्नुभयो। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको नेतृत्वका कारण मात्रै विश्व ठूलो ऊर्जा संकटबाट जोगिएको उहाँको भनाइ थियो।
नागरिक हताहती र ‘विवाह समारोह’ मा आक्रमण
इरानको तटीय सहर सिरिकमा एक विवाह समारोहमा भएको अमेरिकी आक्रमणका बारेमा सोधिएको प्रश्नमा भान्सले उक्त घटनाको अनुसन्धान भइरहेको बताउनुभयो। उक्त आक्रमणमा बालबालिकासहित पाँच जनाको मृत्यु भएको र ७० जना घाइते भएको बताइएको छ।
यद्यपि, भान्सले इरानी सरकारले दिएको विवरणप्रति आशंका व्यक्त गर्नुभयो। युद्धको सुरुवाती दिनमा इरानको एक प्राथमिक विद्यालयमा भएको आक्रमणमा १५० बालबालिका मारिएको विषयमा पनि अमेरिकाले अहिलेसम्म जिम्मेवारी लिएको छैन, जबकि अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षकहरूले त्यहाँ अमेरिकी ‘टोमाहक’ मिसाइल प्रयोग भएको प्रमाण फेला पारेका थिए।
अमेरिकी सैनिकका परिवारको गुनासो
युद्धका कारण हालसम्म १८ अमेरिकी सैनिकले ज्यान गुमाएका छन् भने ७५० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। तर, मारिएका सैनिकका परिवारले पाउने सुविधा नपाएको गुनासो बाहिर आएको छ। एयरफोर्स मेजर जोन ‘एलेक्स’ क्लिनरकी विधवा लिब्बी क्लिनरले सरकारले “आधिकारिक रूपमा युद्ध घोषणा नगरेको” भन्दै सुविधाहरू रोकेको सामाजिक सञ्जालमा उल्लेख गर्नुभएको छ।
पूर्व सैनिक समेत रहनुभएका उपराष्ट्रपति भान्सले यस विषयमा आफूले व्यक्तिगत रूपमै पहल गर्ने र पीडित परिवारसँग सम्पर्क गर्ने प्रतिबद्धता जनाउनुभयो। अमेरिका-इरान द्वन्द्व ६ महिनाभन्दा बढी समयदेखि जारी रहे पनि यसको कुटनीतिक समाधान भने अझै फेला परेको छैन।