काठमाडौँको गुँला बिहानी: श्रद्धा, संस्कृतिको एक जीवन्त दृश्य र कार्यवाहक मेयर डंगोलको अनुगमनभन्दा माथिको अनुभूति

काठमाडौँ । नेपाल संवत्‌को दशौँ महिना अर्थात् ‘गुँला’ सुरु भएसँगै काठमाडौँको बिहानीमा एक भिन्नै आध्यात्मिक र सांस्कृतिक रौनक छाएको छ। काठमाडौँका शान्त गल्लीहरूबाट स्वयम्भू महाचैत्यसम्मको यात्राले सहरको वास्तविक चरित्र र जनजीवनलाई उजागर गरेको छ।

मिर्मिरे बिहान, जब सहरका धेरैजसो बासिन्दा निद्रामै थिए, काठमाडौँका सडकहरू शान्त र सौम्य देखिन्थे। त्यही शान्त वातावरणमा ‘सफाइ टोली’ का सदस्यहरू सहरलाई सफा र सुग्घर बनाउन एकाबिहानैदेखि तल्लीन थिए। यो गुँला महिना, जसले काठमाडौँको सांस्कृतिक र आध्यात्मिक जनजीवनमा विशेष स्थान राख्छ, यस समयमा मानिसहरू आफ्नो आस्था र श्रद्धाका साथ स्वयम्भूको दर्शनका लागि निस्कने गर्दछन्।

स्वयम्भूको यात्रामा निस्किएका दर्शनार्थीहरूका ओठमा सबैको शान्ति र कल्याणको कामना थियो। वर्तमान समयमा शान्तिको आवश्यकतालाई महसुस गर्दै गरिएका ती प्रार्थनाहरूले बिहानीको वातावरणलाई थप पवित्र बनाएको थियो।

जाग्दै गरेको सहर र जनजीवनका रङहरू
स्वयम्भूको दर्शनपछि फर्कँदा काठमाडौँ बिस्तारै जाग्दै गरेको देखिन्थ्यो। पार्कहरूमा व्यायाम गर्नेहरूको चहलपहल सुरु भइसकेको थियो भने आमा र हजुरआमाहरू पूर्ण उत्साहका साथ ‘जुम्बा’ गरिरहेका दृश्यहरू निकै प्रेरणादायी देखिन्थे। अर्कोतर्फ, परम्परागत ‘फल्चा’हरूमा गुञ्जिरहेको ‘दाफा भजन’ले सहरको प्राचीन सभ्यतालाई जीवन्त बनाइरहेको थियो।

बिहानीको चहलपहलसँगै स्थानीय पसलहरूबाट आउने ताजा ग्वामरी, मालपा र स्वारी-जेरीको सुगन्धले काठमाडौँको मौलिक स्वादको सम्झना गराइरहेको थियो। साना चिया पसलहरूमा बसेर तातो चियाको चुस्कीसँगै बिहानीको गफगाफमा रमाइरहेका स्थानीयहरूको दृश्यले सहरमा आत्मीयताको आभास दिन्थ्यो।

अनुगमनभन्दा माथिको अनुभूति
यो कुनै फाइल, प्राविधिक टोली वा औपचारिक प्रस्तुति सहितको अनुगमन थिएन। यो त केवल सहरलाई नजिकबाट हेर्ने, सुन्ने, महसुस गर्ने र यहाँका मानिसहरूसँग घुलमिल हुने एउटा भावनात्मक यात्रा थियो। काठमाडौँ केवल इँटा र ढुङ्गाको सहर मात्र नभएर यहाँका मानिसहरू, उनीहरूको संस्कृति, करुणा र जीवनका अनगिन्ती कथाहरूको सङ्ग्रह भएको यस यात्राले पुष्टि गरेको छ।

सूर्योदय हुनुअघि नै उठेर काममा खटिने हातहरू, पुस्ताौँदेखि जोगाएका परम्पराहरू र साना क्षणहरूले नै यो ठाउँलाई ‘घर’ जस्तो महसुस गराउँछन्। गुँलाको यो सुन्दर बिहानीले सबैको मन, समुदाय र सहरमा शान्ति र सद्भाव कायम गरोस् भन्ने सन्देश यो पदयात्राले दिएको छ।