डलास, टेक्सास ।  अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो दोस्रो कार्यकालको पहिलो दुई वर्ष पूरा गर्न लाग्दा रिपब्लिकन पार्टीले उनलाई केन्द्रमा राखेर आगामी मध्यावधि निर्वाचनको तयारी तीव्र पारेको छ। तर, इरानमाथि जारी युद्ध र अमेरिकामा बढ्दो मूल्यवृद्धिले ट्रम्पको राजनीतिक रणनीतिमाथि चुनौती थपिएको छ।

रिपब्लिकन पार्टीको मध्यावधि सम्मेलनका लागि ट्रम्प बुधबार डलास पुगेका थिए। उनले सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्ने तयारी गरिरहँदा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य फेरि बढेको थियो। विश्वव्यापी बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि पुगेको थियो। यो वृद्धि इरान युद्धका कारण विश्व बजारमा परेको प्रभावको अर्को संकेतका रूपमा देखिएको छ।

ट्रम्पले इजरायलसँग मिलेर फेब्रुअरी २८ मा इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही सुरु गरेका थिए। युद्धका कारण इन्धनको मूल्य बढ्नुका साथै अमेरिकामा जीवनयापनको लागतसम्बन्धी चिन्ता पनि बढेको छ। आगामी नोभेम्बरमा हुने मध्यावधि निर्वाचनमा महँगी र आर्थिक अवस्था मतदाताका प्रमुख मुद्दा बन्ने देखिएको छ।

तर, डलासमा भेला भएका ट्रम्प समर्थकहरूले भने उनी अझै पनि रिपब्लिकन मतदातालाई एकजुट गराउन सक्ने नेताका रूपमा रहेको बताएका छन्। आगामी निर्वाचनमा रिपब्लिकन पार्टीले प्रतिनिधिसभा र सिनेटमा आफ्नो नियन्त्रण कायम राख्ने प्रयास गरिरहेको छ।

उत्तर डकोटाको फार्गोबाट सम्मेलनमा आएका २७ वर्षीय इलेक्ट्रीसियन कार्टर इसिङ्गरले सम्मेलनलाई ‘ट्रम्प–ए–पालुजा’को संज्ञा दिए।

“कतिपयले यो शब्द नकारात्मक रूपमा प्रयोग गर्छन्, तर मेरो विचारमा यो प्रशंसाका रूपमा पनि बुझ्न सकिन्छ। वास्तविकता के हो भने हामी ट्रम्प नेतृत्वको रिपब्लिकन पार्टीमा छौं,” उनले भने।

तर, इरान युद्धलाई ट्रम्पको ‘अमेरिका फर्स्ट’ नीतिसँग जोड्न भने उनलाई कठिनाइ भएको छ।

“इरानमा युद्ध हुँदा अमेरिकाभित्र हामीलाई कसरी फाइदा हुन्छ भन्ने मैले देख्न सकेको छैन,” इसिङ्गरले भने। “यदि यो युद्ध जायज छ भने म पेट्रोलको महँगो मूल्य तिर्न तयार छु। तर अहिलेसम्म त्यसको पर्याप्त औचित्य मैले देखेको छैन।”

अमेरिका–इजरायल सम्बन्धबारे पनि उनले प्रश्न उठाए। “अन्ततः म अमेरिकी परिवार, युवा र यहाँका नागरिकका लागि के राम्रो हुन्छ भन्ने कुरामै फर्किन्छु,” उनले भने, “इजरायललाई सहयोग गर्दा त्यसले अमेरिकालाई फाइदा गर्छ भने ठीक छ, तर प्राथमिकता अमेरिकालाई हुनुपर्छ।”

टेक्सासको ह्युस्टनका ५९ वर्षीय फोटोग्राफर बिजय दीक्षित भने ट्रम्पको आप्रवासन नीतिप्रति सकारात्मक थिए। अर्थतन्त्र सञ्चालनका लागि पनि रिपब्लिकन पार्टी उपयुक्त भएको उनको विश्वास थियो।

तर, इरान युद्धका विषयमा उनले ट्रम्प प्रशासनबाट “गलत आकलन” भएको बताए। यद्यपि, सन् १९७९ को इस्लामिक क्रान्तिपछि इरानका गतिविधिको समग्र मूल्यांकन गर्दा कुनै न कुनै समय इरानलाई रोक्न आवश्यक रहेको उनको धारणा थियो।

“इरानलाई कुनै न कुनै बिन्दुमा रोक्न आवश्यक थियो,” उनले भने। “मैले भनेको गलत आकलन भनेको इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर (आईआरजीसी) को क्षमताको कम मूल्यांकन हो।”

मेरील्यान्डकी ६५ वर्षीया साना व्यवसायी तथा आफ्नो काउन्टीकी रिपब्लिकन पार्टी अध्यक्ष हेलेन भेनेटले सम्मेलनलाई विद्यालयको ‘पेपर र्‍याली’सँग तुलना गरिन्।

“हामी सबैको जीवनमा उत्साह जगाउने मानिसहरू आवश्यक हुन्छन्। यसले फेरि ऊर्जा दिन्छ। आफू एक्लो नभएको र आफ्नो पक्षमा विश्वास गर्ने मानिसहरू छन् भन्ने महसुस गराउँछ,” उनले भनिन्।

यद्यपि, उनले ट्रम्प प्रशासनले युद्धका लागि दिएको औचित्यलाई सामान्य रूपमा समर्थन गरे पनि यसको राजनीतिक असरबारे चिन्ता व्यक्त गरिन्।

“यो कठिन विषय हो,” उनले भनिन्।

अमेरिकामा भएका विभिन्न सर्वेक्षणहरूले इरान युद्धप्रति नागरिकको असन्तुष्टि व्यापक रहेको देखाएका छन्। विशेषगरी स्वतन्त्र मतदातामा युद्धप्रतिको असहमति उच्च देखिएको छ। यससँगै आगामी मध्यावधि निर्वाचनमा धेरै अमेरिकी मतदाताले महँगी र जीवनयापनको लागतलाई आफ्नो प्रमुख प्राथमिकता मानेका छन्।

हालैको रोयटर्स/इप्सोस सर्वेक्षणअनुसार करिब एक चौथाइ अमेरिकी नागरिकले मात्र इरानसँगको युद्धलाई उचित ठानेका छन्।

यता, ट्रम्प प्रशासनले युद्ध तत्काल अन्त्य हुने सम्भावनालाई कम आँक्दै स्ट्रेट अफ हर्मुजमा जलयातायात पुनः सञ्चालन गराउने प्रयासमा जोड दिएको छ। इरानले उक्त रणनीतिक जलमार्गमा आफ्नो प्रभाव कायम राखेको छ।

बुधबार सम्मेलनका लागि प्रस्थान गर्ने क्रममा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले मध्यावधि निर्वाचनअघि नै युद्ध अन्त्य हुने अपेक्षा नगर्न संकेत गरे।

“मलाई लाग्छ, मध्यावधि निर्वाचनभन्दा केही बढी समय लाग्नेछ,” उनले भने। इरानले जानाजानी नोभेम्बरसम्म युद्ध लम्ब्याउन खोजेको आरोप पनि उनले लगाए।

ट्रम्पका अनुसार इरानले अमेरिकी निर्वाचनलाई प्रभावित पारेर आफूअनुकूल “कमजोर समूह” सत्तामा ल्याउने प्रयास गरिरहेको छ।

उनले भने, निर्वाचन सकिएलगत्तै युद्ध छिट्टै अन्त्य हुने सम्भावना छ। “उनीहरू अब धेरै समय टिक्न सक्दैनन्,” ट्रम्पले भने।

इलिनोइसको रकफोर्डका ५५ वर्षीय जोन रसेल भने ट्रम्पका नियमित समर्थक हुन्। ‘फ्रन्ट रो जोज’ समूहसँगै उनी ट्रम्पका विभिन्न र्‍यालीमा सहभागी हुँदै आएका छन्।

रसेलका अनुसार ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको पहिलो दुई वर्षको समग्र मूल्यांकन अझै सकारात्मक नै रहनेछ।

“ग्यासको मूल्य बढ्नु एउटा सानो धक्का हो,” उनले भने। “तर यो गर्नैपर्ने काम थियो। हामी इरानलाई आणविक बम बनाउन दिन सक्दैनौं।”

इरानले लामो समयदेखि आफूले आणविक हतियार बनाउन खोजेको आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ। सैन्य विश्लेषकहरूले भने इरानको आणविक कार्यक्रम पूर्ण रूपमा नष्ट गर्न ठूलो सैन्य अभियान आवश्यक पर्न सक्ने र त्यसका लागि स्थलसेनाको प्रत्यक्ष परिचालनसमेत हुन सक्ने