एआईको तीव्र विकासले मानवता संकटमा पर्न सक्छः एंथ्रोपिकका सीईओ, एलन मस्कको पनि समर्थन
काठमाडौं । आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) को तीव्र विकास मानवताका लागि नै गम्भीर जोखिम बन्न सक्ने भन्दै एंथ्रोपिकका सीईओ डारियो अमोडेईले एआई विकासको गति नियन्त्रण गर्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन्। उनको भनाइलाई टेस्लाका प्रमुख एलन मस्कसहित एआई क्षेत्रका अन्य प्रमुख व्यक्तिहरूले पनि समर्थन गरेका छन्।
मानिसको दैनिक कामलाई सहज र छिटो बनाउन विकास गरिएको एआई पछिल्लो समय मानव सुरक्षाका लागि सम्भावित खतरा बन्न सक्ने विषयमा बहस बढ्दै गएको छ। अमोडेईले सुपरइन्टेलिजेन्ट एआईको विकास पर्याप्त सुरक्षा उपायबिना अघि बढेमा यसले मानवतामाथि नै गम्भीर संकट निम्त्याउन सक्ने बताएका छन्।
उनका अनुसार एआईको विकास रोक्नुपर्ने होइन, तर यसको विकाससँगै सम्भावित जोखिम नियन्त्रण गर्ने प्रभावकारी सुरक्षा प्रणाली निर्माण गर्न आवश्यक छ। एआई कम्पनीहरूबीच भइरहेको तीव्र प्रतिस्पर्धाका कारण सुरक्षाभन्दा विकासको गतिलाई प्राथमिकता दिइएमा भविष्यमा गम्भीर परिणाम आउन सक्ने उनको चेतावनी छ।
‘५ देखि १० वर्षमा एआई नै ठूलो समस्या बन्न सक्छ’
अमोडेईले आगामी ५ देखि १० वर्षभित्र एआई मानवताका लागि ठूलो चुनौती बन्न सक्ने बताएका छन्। विशेषगरी एआईको दुरुपयोग साइबर आक्रमण, जैविक आतंकवाद (बायोटेररिजम) तथा अन्य खतरनाक गतिविधिमा हुन सक्ने उनको भनाइ छ।
त्यसैगरी अत्यधिक स्वचालन र एआईको गलत प्रयोगले ठूलो आर्थिक संकटसमेत निम्त्याउन सक्ने उनले बताएका छन्।
तर एआईको विकास पूर्ण रूपमा रोक्नु पनि उचित नहुने अमोडेईको धारणा छ। एआईले स्वास्थ्य, विज्ञान, अर्थतन्त्र तथा अन्य क्षेत्रमा ठूलो फाइदा पुर्याउन सक्ने भएकाले यसको विकासलाई सुरक्षित र जिम्मेवार ढंगले अघि बढाउनुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन्।
उनका अनुसार एआईको विकासमा केही ढिलाइ भए पनि त्यसले दीर्घकालीन सुरक्षा सुनिश्चित गर्छ भने त्यो स्वीकार्य हुन सक्छ। उदाहरणका लागि, कुनै प्रविधि विकास गर्न एक वर्ष लाग्ने भए सुरक्षा परीक्षण र जोखिम नियन्त्रणका लागि दुई वर्ष लाग्न सक्छ। तर पर्याप्त सुरक्षा उपायसहित विकास गरिएको प्रविधि दीर्घकालीन रूपमा बढी भरपर्दो हुने उनको तर्क छ।
एलन मस्कले गरे समर्थन
अमोडेईको चेतावनीप्रति एलन मस्कले पनि समर्थन जनाएका छन्। मस्कले एआई विकासमा थर्ड-पार्टी इभाल्युएटर अर्थात् स्वतन्त्र तेस्रो पक्षबाट एआई प्रणालीको मूल्यांकन गराउनेतर्फ पनि ध्यान दिने बताएका छन्।
एआईको तीव्र विकाससँगै यसको सुरक्षा र नियमनबारे विश्वभर बहस भइरहेको समयमा अमोडेईको पछिल्लो अभिव्यक्तिलाई महत्वपूर्ण मानिएको छ।
यसअघि एआई क्षेत्रमा काम गरिरहेका अनुसन्धानकर्ताहरूले समेत ठूला एआई कम्पनीहरूको विकास रणनीति र सुरक्षाका विषयमा प्रश्न उठाउँदै आएका छन्। केही अनुसन्धानकर्ताले कम्पनीहरूले एआईको क्षमता विस्तारसँगै त्यसबाट उत्पन्न हुन सक्ने जोखिमलाई पर्याप्त प्राथमिकता नदिएको आरोपसमेत लगाएका छन्।
यसले एआई क्षेत्रमा एउटा महत्वपूर्ण प्रश्न खडा गरेको छ—मानवताका लागि उपयोगी बन्न सक्ने एआईलाई कति छिटो विकास गर्ने र त्यसको जोखिम नियन्त्रणका लागि कति समय दिने?
एआईको भविष्यबारे बहस तीव्र भइरहेका बेला यसको विकाससँगै सुरक्षा, नैतिकता र जिम्मेवारीलाई समान प्राथमिकता दिनुपर्ने आवाज पनि विश्वभर बलियो हुँदै गएको छ।
