काठमाडौं । नेपालीको महान् पर्व बडादसैँअन्तर्गत आज विजयादशमी देशभर हर्षोल्लास, श्रद्धा र उल्लासका साथ मनाइँदै छ। आश्विन शुक्ल दशमीका दिन मनाइने विजयादशमीमा मान्यजनबाट रातो टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गरी परिवार तथा आफन्तसँग खुसी साटासाट गर्ने परम्परा छ।

नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले यस वर्ष विजयादशमीका दिन टीका लगाउने उत्तम साइत बिहान १० बजेर २६ मिनेट निर्धारण गरेको छ। समितिका अनुसार देवी विसर्जनको साइत भने बिहान ८ बजेर ४९ मिनेटमा रहेको छ।

समितिका अध्यक्ष सहप्राध्यापक डा. पुरुषोत्तम भट्टराईका अनुसार विजयादशमीका दिन दिनभर नै टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गर्न सकिन्छ। धार्मिक विधिअनुसार निर्धारित उत्तम साइतमै टीका लगाउन चाहनेका लागि बिहान १०ः२६ बजेको समय विशेष मानिएको हो।

असत्यमाथि सत्यको विजयको प्रतीक

विजयादशमीलाई असत्यमाथि सत्य, अधर्ममाथि धर्म र अन्यायमाथि न्यायको विजयका रूपमा मनाउने धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्परा छ। हिन्दू धार्मिक मान्यताअनुसार देवी दुर्गाले महिषासुर नामक दानवमाथि विजय प्राप्त गरेको तथा भगवान् रामले रावणमाथि विजय हासिल गरेको प्रसङ्गसँग यस पर्वको सम्बन्ध जोडिएको छ।

दसैँको पहिलो दिन घटस्थापनामा जमरा राखेर सुरु गरिएको नवरात्रको पूजाआराधना विजयादशमीका दिन विशेष विधिसहित सम्पन्न गरिन्छ। घरघरमा स्थापना गरिएको घटको पूजा गरी देवी विसर्जन गर्ने र त्यसपछि मान्यजनबाट टीका तथा जमरा ग्रहण गर्ने चलन छ।

परिवारको पुनर्मिलन र आशीर्वादको पर्व

विजयादशमी नेपाली समाजमा धार्मिक आस्थासँगै पारिवारिक पुनर्मिलन, आपसी सद्भाव र सामाजिक एकताको पर्वका रूपमा पनि परिचित छ। रोजगारी, अध्ययन तथा विभिन्न कारणले घरपरिवारबाट टाढा रहेका मानिस दसैँ मनाउन आफ्नो जन्मस्थान तथा परिवारमा फर्कने गर्छन्।

यस दिन ज्येष्ठ सदस्य तथा मान्यजनले परिवारका सदस्यलाई निधारमा टीका लगाइदिने, शिरमा जमरा राखिदिने र दीर्घायु, सुख, शान्ति, समृद्धि तथा सफलताको कामना गर्दै आशीर्वाद दिने परम्परा छ। आफन्त तथा इष्टमित्रसँग भेटघाट गर्ने, मिठा परिकार खाने र शुभकामना आदानप्रदान गर्ने चलनले पनि दसैँलाई विशेष बनाएको छ।

नेपालमा दसैँलाई धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्व बोकेको प्रमुख चाडका रूपमा मनाइन्छ। विभिन्न समुदायले आ–आफ्ना परम्परा र संस्कारअनुसार विजयादशमी मनाउँदै आएका छन्।

विजयादशमीले पारिवारिक सम्बन्ध सुदृढ बनाउनुका साथै आपसी प्रेम, सद्भाव, सहिष्णुता र सकारात्मक सोचको सन्देश दिने विश्वास गरिन्छ। यही अवसरमा देश तथा विदेशमा रहेका नेपालीले एकअर्कामा सुख, शान्ति, सुस्वास्थ्य र समृद्धिको कामना गर्दै दसैँको खुसी साटासाट गरिरहेका छन्।