ललितपुरमा रातो मच्छिन्द्रनाथको रथजात्रा सुरु: पुलचोकबाट तानेर गाबहाल पुर्याइयो
ललितपुर, ८ वैशाख । उपत्यकाकै सबैभन्दा लामो र ऐतिहासिक सांस्कृतिक पर्वका रूपमा चिनिने रातो मच्छिन्द्रनाथको रथजात्रा सोमबारदेखि विधिवत् रूपमा सुरु भएको छ । जात्राको पहिलो दिन ललितपुरको पुलचोकमा राखिएको ३२ हात अग्लो विशाल रथलाई जात्रालुहरूले तानेर गाबहाल पुर्याएका छन् ।
‘वर्षा र सहकालका देवता’ का रूपमा पूजिने मच्छिन्द्रनाथको मूर्तिलाई गत शनिबार नै रथारोहण गरी पूजाअर्चना गरिएको थियो । तिथिअनुसार सोमबार अपराह्न स्थानीय बासिन्दा, गुठियार र हजारौँ भक्तजनको सहभागितामा बाजागाजासहित रथ तान्न सुरु गरिएको हो ।
गुठी संस्थानका अनुसार जात्राको पहिलो दिन मच्छिन्द्रनाथको रथलाई मीननाथ (चकुबहा द्यो) को सानो रथले स्वागत गर्दै गाबहालसम्म पुर्याउने परम्परा छ । आगामी बुधबारदेखि मच्छिन्द्रनाथको मुख्य रथ अगाडि बढ्नेछ भने मीननाथको रथले त्यसलाई पछ्याउनेछ ।
गाबहालबाट सुरु हुने जात्राको अर्को चरणमा रथलाई सुन्धारा र लगनखेल हुँदै ठटीटोलसम्म पुर्याइनेछ । जात्राका क्रममा लगनखेलबाट करिब सय मिटर अगाडि पुगेपछि पोडेटोलमा ‘नरिवल खसाल्ने’ विशेष विधि सम्पन्न गरिन्छ । त्यसको भोलिपल्ट महिलाहरूले मात्र रथ तान्ने अनुपम परम्परा रहेको मच्छिन्द्रनाथ मृदङ्ग भजनमण्डलका सदस्य प्रद्युम्न श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो ।
ठटीटोलमा पुगेपछि जात्राको पहिलो चरण सम्पन्न हुनेछ । त्यहाँ केही समयको विश्राम र ज्योतिषीय गणना (पात्रो) अनुसार साइत हेरेपछि रथलाई पुनः कुमारीपाटी हुँदै जावलाखेलस्थित ललितमण्डप पुर्याइनेछ । जावलाखेल पुगेको चौथो दिन राष्ट्र प्रमुखको उपस्थितिमा प्रसिद्ध ‘भोटो देखाउने’ जात्रा सम्पन्न भएपछि यो वर्षको ऐतिहासिक रथजात्रा औपचारिक रूपमा समापन हुनेछ ।
काठमाडौँ उपत्यकाको कृषि र जनजीवनसँग गहिरो सम्बन्ध राख्ने यस जात्राले धार्मिक सहिष्णुता र प्राचीन सभ्यतालाई जीवन्त राख्दै आएको छ ।
