अमेरिका-इरान तनावको बाछिटा: अमेरिकामा इन्धनको मूल्य आकाशियो, सर्वसाधारणको जनजीवन कष्टकर

वासिङ्टन डीसी । अमेरिका र इरानबीच जारी सैन्य तनावका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढ्दा अमेरिकी नागरिकहरू चर्को आर्थिक मारमा परेका छन्। ६ महिनाअघि सुरु भएको यो तनावका कारण पेट्रोलको मूल्यले नयाँ कीर्तिमान कायम गरेपछि सर्वसाधारणको दैनिक बजेट र भ्रमण योजनाहरू प्रभावित भएका हुन्।

आकाशिएको मूल्य र चाडबाडमा सास्ती
‘ट्रिपल ए’ (AAA) का अनुसार सोमबार अमेरिकामा नियमित ग्यासको औसत मूल्य प्रति ग्यालेन ४.१५ डलर पुगेको छ, जुन मजदुर दिवस (लेबर डे) को अवसरमा अहिलेसम्मकै उच्च मूल्य हो। गत फेब्रुअरीमा युद्ध सुरु हुनुअघि यो मूल्य २.९८ डलर मात्र थियो।

इरानले हर्मुज जलसन्धि (Strait of Hormuz) अबरुद्ध पारेपछि कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल ८० डलरको आसपास पुगेको छ। यसले गर्दा रुस-युक्रेन युद्धको समयमा देखिएको मूल्य वृद्धिलाई पनि उछिनेको छ।

घरभित्रै सीमित भए अमेरिकी नागरिक
इन्धनको मूल्य वृद्धिले टेनेसीकी ७८ वर्षीया अवकाशप्राप्त शिक्षिका लिन्डा फ्रेन्च जस्ता हजारौँ नागरिकको परिवार भेट्ने सपना चकनाचुर पारिदिएको छ। न्युयोर्कमा रहेका बिरामी दाइ र नातिनातिनालाई भेट्न जाने योजना उनले खर्च अभावका कारण रद्द गर्नुपर्यो। “भिडियो कल त गरिन्छ, तर परिवारलाई अँगालो हालेजस्तो हुँदैन,” उनले भनिन्, “हामी बुढा हुँदैछौँ, उनीहरूलाई भेट्न नपाउँदा निकै गाह्रो भएको छ।”

त्यस्तै, २८ वर्षीय वित्तीय विश्लेषक कोल्टन कमस्टोकले आफ्नो विद्यार्थी ऋण तिर्न घरबाटै काम गर्ने र पैसा बचत गर्ने योजना बनाएका थिए। तर, दैनिक ७५ माइलको यात्रामा खर्च हुने पेट्रोलको मूल्यले गर्दा उनले आफ्नो प्रिय कार ‘डज चार्जर’ बेचेर थोरै तेल खाने कार किन्ने सोच बनाइरहेका छन्।

ओहायोकी लिन्डा कुकले त झन् इन्धन र बिजुलीको महँगीले गर्दा खाना र स्वास्थ्य बीमा (मेडिकेयर) को खर्च समेत कटौती गर्नुपरेको सुनाइन्। “पैसा नहुँदा साना खुसीहरूमा रमाउन सिक्नुपर्छ, तर ती साना खुसी पनि खोसिँदा जीवन कठिन हुन्छ,” उनले भनिन्।

अझै बढ्न सक्ने चेतावनी
विज्ञहरूका अनुसार यो गिरावट तत्कालै रोकिने संकेत देखिएको छैन। ग्यास बडी (GasBuddy) का विश्लेषक प्याट्रिक डे हानले भने, “भू-राजनीतिक तनाव अन्त्य नभएसम्म सेप्टेम्बर, अक्टोबर र नोभेम्बर महिनामा अझै महँगो इन्धनको सामना गर्नुपर्नेछ।”

अमेरिका र इरानबीच खाडी क्षेत्रमा जारी सैन्य आक्रमणका कारण परिस्थिति थप जटिल बन्दै गएको छ। यसले गर्दा आगामी थ्याङ्क्स गिभिङ र क्रिसमस जस्ता ठूला चाडपर्वहरूमा पनि अमेरिकीहरूले भ्रमण कटौती गर्नुपर्ने देखिएको छ।

बढ्दो महँगी, घरभाडा र खाद्यान्नको मूल्यले अमेरिकी अर्थतन्त्रमा दबाब सिर्जना गरेको छ, जसको प्रत्यक्ष असर मध्यम र न्यून आय भएका परिवारहरूमा परेको छ।