रसुवा। भदौ १० गते रसुवामा आएको त्यो विनाशकारी बाढीले हजारौँको जीवन र बस्ती एकैपटक तहसनहस पार्‍यो। भोटेकोशी र त्रिशूली नदी किनारका सुन्दर गाउँ क्षणभरमै मलबेमा परिणत भए, नेपाल-चीन सीमामा रहेको केरुङ नाका क्षेत्रका संरचना ढले, र सञ्चार-सडक सम्पर्क पूर्ण रूपमा टुट्यो। हालसम्म एक हजार ३६७ जनाको शव भेटिइसकेको छ, मानसरोवर र गोसाइँकुण्ड तीर्थयात्रामा गएका ५०० भन्दा बढी विदेशी नागरिकले ज्यान गुमाए, र पाँच हजारभन्दा बढी मानिस अझै सम्पर्कविहीन छन्। १३ हजार ६४६ जनालाई भने हालसम्म सुरक्षित उद्धार गरिएको छ।

सडक भत्किएर खोच बनेको, चारैतिर हिलोको साम्राज्य फैलिएको र सबै पुल बगेको त्यो अवस्थामा प्रभावित बस्तीहरूका लागि हेलिकप्टरको उडान नै बाँच्ने र बचाउने एकमात्र भरोसा बन्यो।

बादल चिरेर ओर्लिएकी सारथी

त्यही त्रासदीको बीच रसुवाको अस्थायी हेलिप्याडमा हेलिकप्टर चालक क्याप्टेन प्रिया अधिकारी उत्रनुभयो। त्यो दिन सम्झँदै उहाँ भन्नुहुन्छ, “मेरो वरिपरि रोइरहेका आफन्त, पहिरोमा पुरिएर घाइते भएकाको छटपटी र टोलाइरहेका वृद्धवृद्धाको भीड थियो। मौसम असाध्यै प्रतिकूल थियो, उडान भर्नु भनेको सिधै मृत्युको ककपिटमा बस्नुसरह थियो।”

बाक्लो कुहिरो र कालो बादलले पहाडका टाकुरा पूर्ण ढाकेको, हावाको गति तीव्र रहेको त्यस्तो अवस्थामा नै उहाँको हेलिकप्टर धुञ्चेको आकाशमा ओर्लियो। ककपिटबाट ओर्लिँदा उहाँको अनुहारमा न थकान थियो, न मौसमको भयावहताको त्रास — थियो त केवल घाइते र जोखिममा परेकालाई छिटो सुरक्षित पुर्‍याउने दृढ सङ्कल्प।

हिलोमै कुद्दै उद्धारमा खटिएकी क्याप्टेन

इन्जिन बन्द नहुँदै उहाँ आफैँ हिलोमा दौडिनुभयो — पहिरोले घाइते भएका वृद्धवृद्धालाई पिठ्युँमा बोक्न सघाउनु, रोइरहेका बालबालिकालाई फकाएर सिटमा बाँध्नुसम्मको काम आफैँ गर्नुभयो। सामान्यतया हिमाली भूगोलमा एक-दुई उडान भर्न पनि पाइलटहरूले लामो कसरत गर्नुपर्छ, तर रसुवाको त्यो साँघुरो उपत्यका र प्रायः शून्य दृश्यताको बीचमा पनि प्रियाले दिनमा १० पटकसम्म उडान भर्नुभयो।

एक पटक उड्नु, घाइतेलाई काठमाडौँ वा सुरक्षित अस्पताल पुर्‍याउनु, र तुरुन्तै फेरि रसुवाको जोखिमपूर्ण आकाशमा फर्किनु — यो कुनै साधारण व्यावसायिक जिम्मेवारी थिएन, विरलै भेटिने साहस थियो। हरेक उडानसँगै भुइँमा बाँकी रहेकाहरूको आँखामा आशा पलाउँथ्यो, र उहाँ फर्किँदा थुप्रैको जीवन जोगिइसकेको हुन्थ्यो।

 “मेरो नजरमा त उद्धारको पर्खाइमा रहेका ती अनुहार मात्र नाच्छन्”

उडान र उद्धारको छोटो विश्रामताका एक क्षणमा हेलिप्याडको कुनामा प्रियासँग कुराकानी हुँदा उहाँले पसिना पुछ्दै भन्नुभयो, “जब म ककपिटमा बस्छु र कप्टरले जमिन छाड्छ, मलाई अगाडिको खराब मौसम वा खतराको महसुस नै हुँदैन। मेरो दिमाग र नजरमा केवल भुइँमा छटपटाइरहेका, उद्धारको पर्खाइमा रहेका ती निर्दोष अनुहार मात्र नाच्छन्। उनीहरूलाई समयमै बचाउन पाउनु नै मेरो उडानको सबैभन्दा ठूलो सार्थकता हो।”

मिस नेपालको मञ्चदेखि नेपाली आकाशसम्म

मिस नेपालको मञ्चबाट सुरु भएको यात्रा तय गर्दै आज देशकै पहिलो महिला हेलिकप्टर क्याप्टेन बनेकी प्रिया अधिकारी बाढीपछि रसुवा पुगेदेखि दैनिकी पूर्ण रूपमा उद्धार उडानमै समर्पित गर्नुभएको छ। यस अवधिमा उहाँले १०० भन्दा बढी उद्धार उडान सम्पन्न गर्नुभएको छ, विशेष गरी टिमुरे र नेपाल-तिब्बत सीमावर्ती क्षेत्रमा फसेका, घाइते भएका र अलपत्र परेका नागरिकहरूको उद्धारमा।

दिनमा १० पटकसम्म मृत्युसँग जुध्दै जीवनको उडान भर्ने क्याप्टेन प्रिया अधिकारीको यो साहस रसुवाको इतिहास र नेपाली जनमानसमा सधैँ एउटा प्रेरणादायी कथाका रूपमा जीवित रहनेछ।