काठमाडौं । ।  विश्वकै सबैभन्दा ठूलो यात्रुवाहक विमान एअरबस ए-३८० को स्वर्णिम युग अब बिस्तारै अन्त्यतिर धकेलिएको छ। अस्ट्रेलियाको राष्ट्रिय ध्वजावाहक क्यु-वान्टास (Qantas) एअरलाइन्सले आफ्नो फ्लिटमा रहेका १० वटा दुईतले विशाल ए-३८० विमानहरू सन् २०२८ देखि पूर्ण रूपमा हटाउने (रिटायर गर्ने) घोषणा गरेको छ। अत्यधिक मर्मत खर्च र इन्धनको उच्च लागतका कारण तोकिएको समयभन्दा चार वर्षअघि नै यी विमान हटाउन लागिएको कम्पनीले जनाएको छ।

क्यु-वान्टासको यो निर्णयसँगै ए-३८० सुपरजम्बुका प्रशंसक र हवाई यात्रुहरूमाझ निराशा छाएको छ। सन् २०१० को दशकको उत्तरार्धमा विश्वभर २३० भन्दा बढी सञ्चालनमा रहेका यी विमानहरू हाल घटेर १७१ वटामा सीमित भइसकेका छन्। माग घटेपछि निर्माता कम्पनी एअरबसले सन् २०२१ देखि नै यसको उत्पादन बन्द गरिसकेको छ भने कोभिड-१९ महामारीका क्रममा एअर फ्रान्स र थाई एअरवेजजस्ता प्रमुख वायुसेवा कम्पनीहरूले आफ्ना ए-३८० फ्लिट पूर्ण रूपमा हटाइसकेका छन्।

आरामदायी यात्रा तर प्राविधिक र आर्थिक चुनौती

५०० भन्दा बढी यात्रु क्षमता भएको यो विशाल विमान आफ्नो स्थायित्व, शान्त वातावरण र आरामदायी यात्राका लागि संसारभरका यात्रुहरूमाझ निकै लोकप्रिय मानिन्छ। विशेष गरी माथिल्लो तला (अपर डेक) मा बोर्डिङ गर्ने अनुभव र खुलापनले गर्दा यात्रुहरूले यसलाई औधी मन पराउँथे।

क्यु-वान्टास इन्टरनेसनलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (CEO) क्याम वालेसका अनुसार उत्पादन बन्द भइसकेकाले आगामी दिनमा पार्टपुर्जा र ‘सप्लाई चेन’मा थप समस्या आउने निश्चित भएकाले यो कठिन निर्णय लिनुपरेको हो। आधुनिक हवाई बजारमा साना, बढी इन्धन-कुशल (Fuel-efficient) र लामो दूरी तय गर्न सक्ने विमानहरूको माग बढेकाले ए-३८० पछाडि पर्दै गएको छ।

इमिरेट्सको साथ: अझै केही वर्ष उड्ने

अन्य वायुसेवा कम्पनीहरूले यसलाई हटाउँदै लगे पनि संयुक्त अरब इमिरेट्सको ‘इमिरेट्स’ (Emirates) एअरलाइन्सका लागि भने ए-३८० अझै पनि मेरुदण्डका रूपमा रहेको छ। १०१ वटा ए-३८० सञ्चालन गरिरहेको इमिरेट्सका अध्यक्ष टिम क्लार्कका अनुसार कम्पनीले सन् २०४० को दशकको सुरुआतसम्म यी विमानहरू उडाउने लक्ष्य राखेको छ। यसका लागि विमानको आन्तरिक सजावट र प्रविधि स्तरोन्नतिका लागि अर्बौँ डलर लगानी भइरहेको छ।

यसैगरी, लुफ्थान्सा, सिङ्गापुर एअरलाइन्स, अल निप्पोन एअरवेज र ब्रिटिश एअरवेजजस्ता कम्पनीहरूले पनि बोइङ र एअरबसका नयाँ विमानहरू आउन भइरहेको ढिलाइका कारण आफ्ना ए-३८० विमानहरूलाई सन् २०३० को दशकसम्म निरन्तरता दिने जनाएका छन्।

व्यापारिक दृष्टिकोणले एअरबसका लागि पूर्ण सफल हुन नसके पनि प्रविधिको अद्भुत नमुना बनेको ए-३८० ले केही वर्ष अझै विश्वका प्रमुख विमानस्थलहरूमा आफ्नो उपस्थिति जनाइरहने छ। तर, समग्र हवाई क्षेत्र अब साना र बढी प्रभावकारी विमानतर्फ मोडिसकेकाले सुपरजम्बुको युग भने ओझेल पर्दै गएको छ।