वाशिङटन। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिको विकासको गति केही सुस्त बनाउनुपर्ने उद्योगका प्रमुखहरूको चेतावनीपछि सोमबार अमेरिकी सेयर बजारमा ठूलो हलचल आएको छ। प्रविधि क्षेत्रमा बढ्दो सुरक्षा जोखिमबारे सार्वजनिक रूपमा आएका चेतावनीले तीव्र व्यावसायीकरण र ठूलो लगानीको अपेक्षा गरिरहेका वाल स्ट्रिटका लगानीकर्तालाई चिन्तित बनाएको छ।

सोमबारको कारोबारमा अमेरिकी सेयर बजारका प्रमुख तीनवटै सूचकहरू ओरालो लागेर बन्द भएका छन्:

• डाउ जोन्स औद्योगिक औसत: १५२.०९ अंक (०.२९%) ले घटेर ५२,४२१.२० अंकमा सीमित भयो।

• एस एन्ड पी ५०० सूचक: ३७ अंक (०.४८%) ले घटेर ७,६१९.९८ अंकमा झर्यो।

• नास्डाक सूचक: १४६.६२ अंक (०.५६%) ले घटेर २६,१८६.४१ अंकमा पुग्यो।

प्रविधि क्षेत्रमा बिक्रीको ठूलो दबाब

एस एन्ड पी ५०० अन्तर्गतका ११ प्रमुख क्षेत्रमध्ये सोमबार ८ वटा क्षेत्र घाटामा बन्द भए। विशेष गरी प्रविधि क्षेत्र १.६७ प्रतिशत र औद्योगिक क्षेत्र १.४४ प्रतिशतले ओरालो लागे। यसको विपरीत, सञ्चार सेवा क्षेत्र २.७९ प्रतिशत र स्वास्थ्य क्षेत्र १.३५ प्रतिशतले बढेर सकारात्मक प्रदर्शन गरेका छन्।

प्रविधि कम्पनीहरूको सेयरमा बिक्री चाप बढ्नुको मुख्य कारण एआई प्रविधिको विकास र व्यावसायीकरणको गतिप्रति उत्पन्न नयाँ चिन्ता हो। एन्थ्रोपिकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (CEO) डारियो अमोडेईले हालै प्रकाशित एक लेखमार्फत एआई नमुनाको विकास गति नियन्त्रण गर्नुपर्ने र सुरक्षा जोखिमलाई गम्भीर रूपमा लिनुपर्ने धारणा अघि सार्नुभएको थियो। उक्त धारणालाई प्रतिस्पर्धी कम्पनी ओपनएआईका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत साम अल्टम्यानले पनि सार्वजनिक रूपमा समर्थन गर्नुभएको छ।

आईपीओ र अन्य बजारमा पनि प्रभाव

एआईको सुरक्षा र विकास गतिसम्बन्धी यो बहसले नयाँ कम्पनीको सेयर निष्कासन (IPO) को योजनामा समेत प्रभाव पारेको छ। ओपनएआईले आफ्नो प्रस्तावित प्रारम्भिक सार्वजनिक सेयर निष्कासन सन् २०२७ सम्मका लागि पछि सार्ने निर्णय गरेको छ भने एन्थ्रोपिक भने आगामी शरद ऋतुमा नास्डाकमा सूचीकृत हुने तयारीमा रहेको छ।

यसैबीच, अमेरिकी ३० वर्षे सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल ५.३८ प्रतिशत पुगेको छ, जसले लगानीकर्ताहरूबीच मुद्रास्फीतिको चिन्ता कायमै रहेको संकेत गरेको छ। मध्यपूर्वमा चर्किएको भूराजनीतिक तनावका कारण साउदी अरबले रणनीतिक तेल पाइपलाइन बन्द गरेपछि लन्डन बजारमा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य १.०२ प्रतिशतले बढेर १०५.६८ डलर प्रतिब्यारेल पुगेको छ।

बढ्दो ऊर्जा लागत, महँगो ऋणपत्र र उच्च उपभोक्ता मूल्य सूचकांकका कारण अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले आगामी बुधबार हुने नीतिगत बैठकमा आधारभूत ब्याजदर बढाउने सम्भावना ८८ प्रतिशत रहेको अनुमान गरिएको छ। ब्याजदर वृद्धिको यो त्रासले विशेषगरी उच्च मूल्यांकन गरिएका प्रविधि तथा एआई कम्पनीहरूको सेयरमा थप दबाब सिर्जना गरेको छ।