काठमाडौं ।  मध्यपूर्वमा जारी युद्ध र त्यसले सिर्जना गरेको वैश्विक आर्थिक संकटबिच इरानका विदेशमन्त्री सेयद अब्बास अराघ्ची चीन भ्रमणका लागि बेइजिङ प्रस्थान गरेका छन्।

चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका अनुसार बुधबार हुने उच्चस्तरीय वार्तामा विदेशमन्त्री अराघ्चीले आफ्ना चिनियाँ समकक्षी वाङ यि सँग द्विपक्षीय सम्बन्ध, मध्यपूर्वको सुरक्षा स्थिति र जारी युद्ध अन्त्यका सम्भावित उपायहरूबारे गम्भीर छलफल गर्नेछन्।

गत फेब्रुअरीको अन्त्यमा संयुक्त राज्य अमेरिका तथा इजरायलसँग द्वन्द्व चर्किएयता इरानी विदेशमन्त्रीको यो दोस्रो चीन भ्रमण हो। बेइजिङले मध्यपूर्वमा जारी युद्धको स्थायी कूटनीतिक समाधान र शान्ति स्थापनाका लागि मध्यस्थकर्ताको भूमिका खेल्न खोजिरहेको छ।

सि जिनपिङ-ट्रम्प शिखर वार्ताअघिको रणनीतिक कदम

यो कूटनीतिक भ्रमणलाई विशेष चासोका साथ हेरिएको छ। आगामी सेप्टेम्बर २४ मा चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनपिङ र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबिच वासिङ्टनमा हुन गइरहेको महत्त्वपूर्ण शिखर वार्ताको पूर्वसन्ध्यामा यो भेटघाट तय भएको हो।

विश्लेषकहरूका अनुसार वासिङ्टनसँग संवादमा बस्नुअघि बेइजिङ र तेहरानबिच क्षेत्रीय सुरक्षा, परमाणु मुद्दा र युद्धविरामका सर्तहरूमा साझा धारणा बनाउन (Aspirational Alignment) यो ‘शटल डिप्लोमेसी’ (Shuttle Diplomacy) आयोजना गरिएको हो।

स्ट्रेट अफ होर्मुज र इन्धन सुरक्षा मुख्य एजेन्डा

वार्ताका क्रममा मुख्य गरी विश्वकै संवेदनशील जलमार्ग ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ (Strait of Hormuz) को सुरक्षा र निर्बाध सञ्चालनबारे छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ। युद्धका कारण यो रणनीतिक जलमार्ग लगभग ठप्पप्रायः हुँदा विश्वभर इन्धन आपूर्ति र मूल्यमा भारी असर परेको छ।

इरानको इन्धनको मुख्य खरीदकर्ता मानिने चीनले यस व्यापारिक मार्गको सुरक्षा र वैश्विक व्यापार आपूर्ति प्रणालीलाई पुरानै अवस्थामा फर्काउन तेहरानलाई आग्रह गर्दै आएको छ। हालै नयाँ दिल्लीमा सम्पन्न १८ औँ ब्रिक्स (BRICS) शिखर सम्मेलनलगत्तै हुन लागेको यो भेटघाटमा इरानले अमेरिकी प्रतिबन्धहरू र दबाबविरुद्ध गैर-पश्चिमी राष्ट्रहरूको सहयोग सुदृढ बनाउने रणनीतिसमेत अघि सारेको छ।