निर्यातमा ऐतिहासिक फड्को: ११ महिनामै एक खर्बले वृद्धि, खानेतेल प्रमुख आधार

काठमाडौँ, ७ असार । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ११ महिनामा नेपालको वस्तु निर्यातले ऐतिहासिक फड्को मारेको छ। भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार यस अवधिमा निर्यात व्यापार एक खर्ब रुपैयाँभन्दा बढीले वृद्धि भएको हो। प्रशोधित खानेतेलको निर्यातमा भएको उल्लेख्य वृद्धिले समग्र निर्यातलाई उकासेको देखिएको छ।

विभागका अनुसार, चालु आर्थिक वर्षको जेठ मसान्तसम्ममा नेपालले २ खर्ब ४७ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ बराबरको वस्तु निर्यात गरेको छ। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यो आँकडा १ खर्ब ३९ अर्ब २६ करोड रुपैयाँमा सीमित थियो। गत वर्षको तुलनामा निर्यातमा यो ७७.७७ प्रतिशतको प्रभावशाली वृद्धि हो।

कुल व्यापारमा निर्यातको हिस्सा बढ्यो

निर्यातमा आएको यो उछालसँगै कुल वैदेशिक व्यापारमा आयातको हिस्सा घटेर निर्यातको हिस्सा बढेको छ, जसले व्यापार घाटा कम गर्न केही राहत दिएको छ।

• गत वर्ष (११ महिना): कुल व्यापारमा निर्यातको हिस्सा ८.७४% र आयातको हिस्सा ९१.२६% थियो।

• यस वर्ष (११ महिना): निर्यातको हिस्सा बढेर १३.०८% पुगेको छ भने आयातको हिस्सा घटेर ८६.९२% मा झरेको छ।

•  

निर्यातको मुख्य आधार: खानेतेल

नेपालको निर्यात वृद्धिको मुख्य श्रेय प्रशोधित भटमास र सनफ्लावर तेललाई जान्छ। तथ्यांकअनुसार, कुल निर्यातमा प्रशोधित भटमासको तेलको हिस्सा मात्रै ३७.७७ प्रतिशत छ, जसको मूल्य ९३ अर्ब ५१ करोड रुपैयाँभन्दा बढी छ।

प्रमुख निर्यात वस्तुहरू:

• प्रशोधित भटमासको तेल: ९३ अर्ब ५१ करोड

• सनफ्लावरको बीउ र तेल: ११ अर्ब ३३ करोड

• गलैंचा: ९ अर्ब ७८ करोड

• अलैंची: ७ अर्ब १९ करोड

•  

आयातमा डिजेल र कच्चा तेलकै वर्चस्व

निर्यात बढे पनि आयातको आकार भने अझै विशाल छ। सबैभन्दा बढी आयात हुने वस्तुमा डिजेल, पेट्रोल, खाना पकाउने ग्यास र भटमासको कच्चा तेल रहेका छन्। ११ महिनामा मात्रै १ खर्ब १५ अर्बको डिजेल, ९५ अर्बको कच्चा भटमासको तेल, ५८ अर्बको पेट्रोल र ५७ अर्बको खाना पकाउने ग्यास आयात भएको विभागको तथ्यांक छ।