काठमाडौं, ४ भदाै । सरकारले पशुपन्छीमा लाग्ने सङ्क्रामक रोग नियन्त्रणका लागि कडा कानुनी व्यवस्था प्रस्ताव गरेको छ।

कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको ‘सङ्क्रामक पशुरोग नियन्त्रण विधेयक’ को मस्यौदामा रोग लुकाउनेलाई एक लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना र तीन महिनासम्म कैद सजायको व्यवस्था गरिएको छ।

विधेयकले रोग नियन्त्रणका क्रममा पशुधन नष्ट गरिएमा किसानलाई क्षतिपूर्ति दिने व्यवस्था पनि सुनिश्चित गरेको छ, जसले किसानलाई रोगबारे जानकारी दिन प्रोत्साहित गर्ने विश्वास लिइएको छ।

विधेयकका मुख्य प्रस्तावहरू:
कडा सजाय: रोगको सूचना लुकाउने, रोकथाममा खटिएका टोलीलाई बाधा पुर्‍याउने र प्रतिबन्धित क्षेत्रमा पशु बजार सञ्चालन गर्नेजस्ता कसुरमा १० हजारदेखि एक लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना र तीन महिनासम्म कैदको प्रस्ताव छ।

किसानलाई राहत: रोग नियन्त्रणका लागि सरकारी आदेशमा पशुधन नष्ट गर्नुपरेमा पीडित किसानलाई सरकारले तोकेको मापदण्डअनुसार राहत तथा क्षतिपूर्ति दिइनेछ।

प्रभावकारी नियन्त्रण: रोगको प्रकृति हेरी ‘सङ्क्रमित क्षेत्र’ र ‘महामारी प्रभावित क्षेत्र’ घोषणा गर्न सकिने, पशु हाटबजार तथा ओसारपसारमा रोक लगाउने र ‘पशु रोग नियन्त्रण चेकपोस्ट’ स्थापना गर्ने प्रावधान राखिएको छ।

स्पष्ट जिम्मेवारी: रोग नियन्त्रणको जिम्मेवारी संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच स्पष्ट रूपमा बाँडफाँट गरिएको छ। साथै, हरेक जिल्लामा तत्काल परिचालन हुन सक्ने ‘भेटेरिनरी र्‍यापिड रेस्पोन्स टोली’ गठन गर्ने प्रस्ताव छ।

मन्त्रालयका अनुसार, नेपालमा पशुरोगका कारण वार्षिक अर्बौंको आर्थिक क्षति हुनुका साथै बर्डफ्लु जस्ता रोगले जनस्वास्थ्यमा समेत जोखिम बढाएकाले यो कानुन आवश्यक परेको हो। मन्त्रालयले उक्त मस्यौदामाथि सरोकारवालाहरूलाई सात दिनभित्र राय/सुझाव दिन आग्रह गरेको छ।