मौसमअनुसार रङ बदल्ने रहस्यमयी पोखरी : ताप्लेजुङको ‘छ्यो थाङ्गी छ्यो पोखरी’
काठमाडौँ, भदौ १० । पूर्वी नेपालको मिक्वाखोला गाउँपालिका–५ यासा (लोदेन) मा अवस्थित ‘छ्यो थाङ्गी छ्यो पोखरी’ क्षेत्र, जसलाई पर्यटकहरूले “पूर्वको मुस्ताङ” भनेर उपनाम दिन थालेका छन्, एक आकर्षक र सम्भावनायुक्त पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा द्रुत गतिमा विकसित हुँदैछ। समुद्र सतहबाट ४,४०० मिटरको उचाइमा रहेको यो पोखरी र यस वरपरका सयौँ तालहरूले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्न थालेका छन्।
“छ्यो थाङ्गी छ्यो पोखरी” को सबैभन्दा ठूलो विशेषता भनेको मौसमअनुसार यसले आफ्नो रङ परिवर्तन गर्नु हो। स्थानीय बासिन्दाका अनुसार, कहिले आकाशजस्तै नीलो देखिने यो पोखरी, कहिलेकाहीँ रातो रङमा परिणत हुन्छ। यो प्राकृतिक सुन्दरता र रहस्यले नै पर्यटकहरूलाई यहाँसम्म तान्ने मुख्य कारण बनेको छ।
स्थानीय थोक्प्या समुदायको भाषामा ‘छ्यो’ को अर्थ पोखरी र ‘थाङ्गी’ को अर्थ टार हुन्छ, अर्थात् ‘टारमा रहेको पोखरी’। स्थानीयहरू यस क्षेत्रका पोखरीहरूको मौलिक नामबाट नै प्रचारप्रसार हुनुपर्नेमा जोड दिन्छन्, ताकि यसको सांस्कृतिक पहिचान पनि जीवित रहोस्।
सदरमुकाम फुङ्लिङबाट एक दिनको गाडी यात्रामा सिम्बुक पुग्न सकिन्छ। त्यसपछि पैदल यात्रा सुरु हुन्छ। छिटो हिँड्नेहरू एक दिनमा र बिस्तारै हिँड्नेहरू दुई दिनमा लोदेन क्षेत्र पुग्न सक्छन्। यो यात्राले पर्यटकहरूलाई प्राकृतिक सुन्दरता र जडीबुटीहरूको अवलोकन गर्ने अवसर पनि प्रदान गर्दछ।
हाल यस क्षेत्रमा पर्यटकहरूका लागि आवश्यक सेवा-सुविधाको अभाव छ। राम्रो बास र खानाको व्यवस्था नहुँदा पनि पर्यटकहरूको आगमन बढ्दो छ, जसले यस ठाउँको सम्भावनालाई स्पष्ट पार्छ। लोदेनबाट तोक्पेगोला जाने बाटो कठिन र जोखिमपूर्ण छ। ५,५०० मिटरको उचाइमा रहेको डाँडा पार गर्नुपर्ने र बाटो निर्माण नभइसकेकाले स्थानीय पथप्रदर्शकको सहायता अनिवार्य हुन्छ।
भविष्यको योजना र विकासका प्रयासहरू
मिक्वाखोला गाउँपालिकाले यस क्षेत्रको पर्यटकीय सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै विभिन्न योजनाहरू अगाडि बढाएको छ। यस क्षेत्रका करिब १०० वटा पोखरीहरूको गहिराइ, लम्बाइ, चौडाइ र जिपीएस मापन जस्ता वैज्ञानिक अध्ययन गर्ने गाउँपालिकाको योजना छ । पर्यटकहरूको सुविधाका लागि पदमार्ग निर्माण र पाटीपौवा बनाउने काम भइरहेको छ । चालु आर्थिक वर्षमा लोदेन क्षेत्रमा भिडियो सम्मेलन गर्नका लागि बजेट विनियोजन गरिएको छ, जसले यस क्षेत्रको राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रचार गर्न मद्दत गर्नेछ । पर्यटकहरूलाई स्थानीय संस्कृतिसँग जोड्न र स्थानीय आयआर्जन बढाउन घरवास (होमस्टे) सञ्चालनका लागि छलफल अगाडि बढाइएको छ ।
ताप्लेजुङ जिल्ला समग्रमा सडक सञ्जाल विस्तार, सुकेटार विमानस्थलको स्तरोन्नति र अन्य पर्यटकीय पूर्वाधार निर्माणमा केन्द्रित छ। यी बृहत्तर विकास प्रयासहरूले ‘छ्यो थाङ्गी छ्यो पोखरी’ जस्ता नयाँ गन्तव्यहरूको विकासमा महत्वपूर्ण टेवा पुर्याउनेछ उचित योजना, दिगो विकास र स्थानीय समुदायको सहभागितामा यो क्षेत्र नेपालको एक प्रमुख पर्यटकीय केन्द्र बन्न सक्ने प्रबल सम्भावना छ ।
