भक्तपुर १२ भदौ । श्रावण शुक्ल पूर्णिमाका अवसरमा आज देशभरका नेवार समुदायले ‘गुन्हुपुन्ही’ पर्व हर्षोल्लासका साथ मनाइरहेका छन्। यस विशेष दिनमा विशेषगरी भक्तपुर लगायतका क्षेत्रमा कृषकहरूले खेतीपातीको अभिन्न मित्र मानिने भ्यागुताको पूजा गरी भोजन गराउने परम्परालाई निरन्तरता दिएका छन्।

नेवारी भाषामा ‘ब्याचा जाः नक वानेगु’ अर्थात् भ्यागुतालाई भात खुवाउने भनिने यो परम्पराअनुसार आज बिहानै कृषकहरू आ–आफ्नो धान खेत र पानीको स्रोत भएका स्थानमा पुगेका छन्। सिमीको पातमा चामल, रोटी, विभिन्न गेडागुडी मिसाइएको क्वाँटी, मुलाको चक्का (ऐना) र विशेष प्रकारको सुपारीलगायतका खाद्य परिकार राखेर भ्यागुतालाई पूजा गरी भोजन गराउने गरिन्छ।

संस्कृतिविद्हरूका अनुसार भ्यागुतालाई वर्षा गराउने दूत र प्रकृतिको विशेष संरक्षकका रूपमा पुजिने गरिन्छ। धान रोप्ने बेला पानी पार्न मद्दत पुर्‍याउने र खेतबारीमा लाग्ने हानिकारक कीराहरू खाएर अन्न उब्जाउन सहयोग गर्ने भएकाले भ्यागुतालाई ‘प्राकृतिक देवता’ मान्ने गरिएको हो।

कृषक र प्रकृतिबीचको गहिरो सम्बन्ध झल्काउने यो पर्वले जीवजन्तु र प्रकृतिको संरक्षणको सन्देश समेत दिने गर्दछ। गुन्हुपुन्हीका दिन नेवार समुदायमा नौ प्रकारका गेडागुडी मिसाइएको ‘क्वाटी’ खाने र रक्षाबन्धन बाँध्ने प्रचलन समेत रहेको छ। भक्तपुरका पुराना बस्तीहरू र खेतबारीमा आज बिहानैदेखि यो सांस्कृतिक दृश्यको रौनक देखिएको छ।