तीन वर्षमा ६० प्रतिशत मात्र काम: सूर्यविनायक–धुलिखेल सडक विस्तार सुस्त हुँदा स्थानीय र यात्रीलाई सास्ती

काभ्रेपलाञ्चाेक, २३ भदौ । काठमाडौँ उपत्यकाको पूर्वी नाका जोड्ने ‘लाइफलाइन’ मानिएको सूर्यविनायक–धुलिखेल सडक विस्तार आयोजना सुरु भएको तीन वर्ष बितिसक्दा पनि कामले अपेक्षित गति लिन सकेको छैन । झन्डै १६ किलोमिटर लामो यो सडक खण्ड निर्माणमा भएको ढिलाइले स्थानीय बासिन्दा र दैनिक यात्रा गर्ने हजारौँ यात्रीहरूले धुलो, हिलो र घण्टौँ लामो ट्राफिक जामको सास्ती खेप्नुपरिरहेको छ ।

सडक विस्तारका लागि तय गरिएको ३६ महिनाको मूल सम्झौता अवधि सकिएर म्याद थप गर्दासमेत आयोजनाको भौतिक प्रगति करिब ६१ प्रतिशतमा मात्रै सीमित छ । बजेट अभाव, निर्माण व्यवसायीलाई भुक्तानीमा ढिलाइ र प्राविधिक अवरोधका कारण आयोजना सुस्त बनेको हो ।

कूल १० अर्ब ५० करोड रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको यस आयोजनालाई दुई खण्डमा विभाजन गरी काम भइरहेको छ :
१. साँगा–धुलिखेल खण्ड (८.३ किमि) : लामा कन्स्ट्रक्सनले जिम्मा लिएको यस खण्डको भौतिक प्रगति ६८ प्रतिशत र आर्थिक प्रगति ६३.५ प्रतिशत छ । यहाँ सर्भिस लेन र नाली निर्माणका धेरैजसो काम सकिए पनि मुख्य सडक कालोपत्रे गर्ने काम बाँकी नै छ । यसको म्याद २०८३ मङ्सिर २३ सम्म छ ।
२. सूर्यविनायक–साँगा खण्ड (७.५ किमि) : बन्धन भगवती जेभीले काम गरिरहेको यस खण्डको प्रगति निकै कमजोर छ । यहाँ हालसम्म ५४ प्रतिशत भौतिक र ४८ प्रतिशत मात्र आर्थिक प्रगति भएको छ । यस खण्डको निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य २०८३ फागुन २९ गते राखिएको छ ।

आयोजनाअन्तर्गत जगाती, महादेव खोला र पुण्यमाता खोलामा गरी कुल १२ वटा पुल निर्माण गर्नुपर्ने सम्झौता छ । तर, ‘डिजाइन एन्ड बिल्ड’ मोडलमा रहेका यी पुलहरूको भौतिक प्रगति जम्मा १० प्रतिशत मात्रै छ । डिजाइन पुनरावलोकन र प्राविधिक विवादका कारण पुल निर्माणको कामले गति लिन नसकेको इन्जिनियर विष्णु खनालले जानकारी दिनुभयो ।

आयोजना कार्यान्वयन एकाइका अनुसार ढिलाइ हुनुमा निम्न समस्याहरू प्रमुख देखिएका छन् :
सरकारले निर्माण व्यवसायीलाई दिनुपर्ने ठुलो रकम भुक्तानी गर्न बाँकी छ । चालु आर्थिक वर्षमा विनियोजन गरिएको ९३ करोड १० लाख रुपैयाँ पर्याप्त नभएको बताइएको छ । विद्युत्का पोल, खानेपानीका पाइप र अप्टिकल फाइबर समयमै हटाउन नसक्दा निर्माण कार्य पटक–पटक प्रभावित भएको छ । जगाती र बनेपाको मुख्य बजार क्षेत्रमा सडक सीमाभित्रका घरटहरा हटाउन र जग्गा प्राप्तिमा देखिएको विवादले पनि काम रोकेको छ ।

सडक विस्तारमा ढिलाइ हुँदा बनेपा बजारका व्यापारीहरू निकै मर्कामा परेका छन् । धुलो र अव्यवस्थित सडकका कारण व्यापारमा मन्दी आएको स्थानीय व्यापारी मणि श्रेष्ठले बताउनुभयो ।

त्यस्तै, जगातीदेखि बनेपासम्मको सामान्यतया ४५ मिनेटको यात्रा पूरा गर्न अहिले सवारी जामका कारण दुई घण्टाभन्दा बढी समय लाग्ने गरेको छ । विशेष गरी साँगा भञ्ज्याङमा हुने जामले बिरामी बोकेका एम्बुलेन्स र अत्यावश्यक सेवाका सवारीलाई समेत गम्भीर असर पुर्‍याएको छ ।

आयोजना कार्यालयले अबको सुक्खा यामभित्र साँगा–धुलिखेल खण्डको काम सम्पन्न गर्ने र सूर्यविनायक–साँगा खण्डलाई तीव्रता दिने दाबी गरेको छ । विसं २०८३ पुसभित्र ६ लेनको यो सडक पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याउने नयाँ कार्ययोजना बनाइएको छ, तर बजेट र समन्वयको अभाव हटे मात्र यो सम्भव देखिन्छ ।